H.P. Lovecraft, Zew Cthulhu (The Call of Cthulhu)

Cthulhu fhtagn

Przy padającym w polskiej polityce haśle Cthulhu na prezydenta warto by się było zapoznać z potencjalnym kandydatem, nieprawdaż? Od niedawna takie rzetelne przedstawienie umożliwia wydawnictwo Vesper, które publikuje dzieła H.P. Lovecrafta w doskonałym tłumaczeniu Macieja Płazy, dokonanego na podstawie uzupełnionych i krytycznie zbadanych oryginałów.

Nie umarło, co wiecznie może spać uśpione

Tomik Zew Cthulhu, wydany w 2019 roku z wielką starannością (gruby papier, ilustracje Krzysztofa Wrońskiego z posłowiem Mateusza Kopacza) zawiera pięć opowiadań: Zew Cthulhu, Widmo nad Innsmouth, Szepczący w ciemności, Zgroza w Dunwich oraz Kolor z innego wszechświata. Ten wybór do doskonała próbka dla laika takiego jak ja, który po raz pierwszy sięga po prozę amerykańskiego pisarza grozy. Jeżeli komuś spodoba się świat wyobraźni Lovecrafta, wydawnictwo Vesper oferuje duży wybór kolejnych dzieł, równie starannie opracowany i wydany.

Zew Cthulhu

Tytułowe opowiadanie stanowi swoiste wprowadzenie do mitologii Cthulhu. Wnuk odnajduje zapiski swojego zmarłego już dziadka George’a Gammella Angella z Providence, który tropi ślady dziwnego kultu. W pozostawionej dokumentacji opisuje symultanicznie występujące sny różnych artystów, w których pojawia się ten sam przedwieczny byt, stanowiący połączenie „ośmiornicy, smoka i karykatury człowieka” (s. 10). Kolejnym dokumentem, mającym uwiarygodnić historię, są zeznania inspektora policji Johna Raymonda Legrasse’a, który opowiada o napotkanym na bagnach Nowego Orleanu starożytnym i krwawym kulcie Cthulhu. Dodatkowo, Lovecraft umieszcza w opowiadaniu wątek starożytniczych konferencji naukowych, gdzie uznani profesorowie łączą znalezione przez siebie fragmentaryczne informacje, z których zaczyna wyłaniać się przerażający kult nieśmiertelnego kosmicznego bytu, zwanego Wielkim Przedwiecznym. Byt ten miał przybyć na ziemię w zamierzchłych czasach, przed nastaniem człowieka. „Tych Przedwiecznych już nie ma, zniknęli pod ziemią i w głębinach mórz – lecz ich martwe ciała w snach objawiły swe sekrety pierwszym ludziom, ci zaś założyli sektę, która wciąż jest żywa” (s. 25). Ludzie wyznający Cthulhu czekają, aż układ gwiazd pozwoli powrócić Przedwiecznemu, który obejmie ziemię w swe krwawe i okrutne władanie. Sekta plasuje się poza klasycznymi dychotomiami, a ludzie pod rządami nowych bogów mają stać się na ich podobieństwo „wolni i dzicy, poza dobrem i złem; odrzucą precz moralność i prawo, i będą krzyczeć, zabijać i używać z rozkoszą” (s. 27). Wreszcie na końcu przytoczone są zapiski nieżyjącego marynarza, które sugerują, ze zło już odradza się na morzu i czeka na możliwość powrotu.

Widmo nad Innsmouth

W tym niedługim opowiadaniu narrator jest świadkiem i uciekinierem z upadłego portowego miasteczka Innsmouth, gdzie ludzie połączyli się z dziwnymi potworami, a ich potomstwo przypomina krzyżówkę ryb i ludzi. Lokalni mieszkańcy pilnie strzegą swoich tajemnic i uprawianego podziemnego kultu, a jedyny, który może to opisać, zaczyna odkrywać straszną tajemnicę swojego rodu i swoją powolną przemianę.

Szepczący w ciemności

Albert N. Wilmarth rozpoczyna naukową korespondencję z Henrym Akeley’em, rolnikiem z Vermontu. Korespondencja ta dotyczy zwłok dziwacznych stworzeń, które widywane są w rzece po wielkiej powodzi. Akeley potwierdza ich istnienie i wysyła narratorowi swoje zapiski, nagrania z fonografu i znaleziska, jednocześnie walcząc z narastającą obławą obcych stworzeń. Wreszcie nawiązuje kontakt z cywilizacją z planety Yuggoth i zaprasza swojego adwersarza do siebie, by mu wszystko wytłumaczyć. Zakończenie, choć przewidywalne, niejednego przyprawi o ciarki.

Zgroza w Dunwich

W Dunwich przychodzi na świat syn albinoski i nieznanego ojca, Wilbur Whateley. Dziecko jest niezwykłe, rośnie bardzo szybko, zaczyna chodzić, gdy ma 7 miesięcy, a mówić, gdy ma 11. Im starszy, tym mniej młodzieniec przypomina ludzką istotę, a ginie rozszarpany przez psa, usiłując ukraść diaboliczny Necronomicon z biblioteki. Okazuje się jednak, że jego śmierć jest dopiero początkiem koszmaru, który czeka wspólnotę w Dunwich.

Kolor z innego wszechświata

Dla mnie to najlepsze opowiadanie z całego tomu, może dlatego, że najbardziej wiarygodne. Na odludne okolice na zachód od Arkham spadł tajemniczy meteoryt z nieznanej ludziom substancji. Naukowcom nie udało się ustalić, z czego się składa, a tajemniczy metal zniknął. Jednak gospodarstwo rodziny Gardnerów, gdzie miała miejsce ta niewielka katastrofa, zaczyna powoli popadać w ruinę. Plony są gorzkie, wszystko nadaje się do wyrzucenia. Kolejnej wiosny wyrastają przedziwne kwiaty, mające w sobie kolory meteorytu, a z czasem cała okolica zaczyna obumierać, zamieniając się w proch. Powoli rodzina Gardnerów zaczyna popadać w szaleństwo, a okoliczni mieszkańcy zaczynają unikać przeklętego gospodarstwa.

Lovecraft w pigułce

Tom opowiadań Zew Cthulhu H.P. Lovecrafta w nowym tłumaczeniu Macieja Płazy jest świetnym wprowadzeniem do twórczości amerykańskiego pisarza grozy. Chociaż sama proza artysty trochę się  zestarzała i z pewnością nie robi już takiego wrażenia, jak niespełna 100 lat temu, to można sobie wyobrazić, jak musiała oddziaływać na ówczesną publiczność. Warto też zauważyć, że jest bardzo dojrzała, tworzone obrazy są kompletne, spójne logicznie, zaskakujące rozmachem wyobraźni autora. Styl Lovecrafta jest ciekawy i bardzo bogaty, opisy są dokładne, z dużą ilością wyszukanych przymiotników. Autor miał ogromny wpływ na kulturę i literaturę popularną, więc zdecydowanie warto liznąć choć odrobiny jego twórczości. Polecam serdecznie!

PS. A Cthulhu na prezydenta wcale nie chcę!

 

Moja ocena: 7/10.

H.P. Lovecraft, Zew Cthulhu
Wydawnictwo Vesper, Czerwonak 2019
Tłumaczenie: Maciej Płaza
Ilustracje: Krzysztof Wroński
Liczba stron: 304
ISBN: 978-83-7731-329-9

***************************************************************************

Cthulhu fhtagn

With the slogan ‘Cthulhu for president’ falling in Polish politics, it would be worth getting acquainted with the potential candidate, wouldn't it? Recently, such a reliable presentation has been made possible by the Vesper publishing house, which publishes the works of H.P. Lovecraft in an excellent translation by Maciej Płaza, made on the basis of supplemented and critically examined originals.

That is not dead which can eternal lie

The volume The Call of Cthulhu, published in 2019 by Polish Publishing House Vesper with great care (thick paper, illustrations by Krzysztof Wroński with an afterword by Mateusz Kopacz), contains five short stories: The Call of Cthulhu, The Shadow over Innsmouth, The Whisperer in Darkness, The Dunwich Horror and The Colour out of Space. This selection is the perfect sample for a layman like me who is reaching for the prose of an American horror writer for the first time. If someone likes the world of Lovecraft's imagination, Vesper Publishing House offers a large selection of further works, equally carefully compiled and published.

The Call of Cthulhu

The title story is a kind of introduction to the Cthulhu mythology. A grandson finds the records of his late grandfather, George Gammell Angell of Providence, who is tracking down traces of a strange cult. In the documentation left behind, he describes the simultaneous dreams of various artists, in which the same eternal being appears, which is a combination of "an octopus, a dragon and a human caricature" (p. 10). Another document to make the story credible is the testimony of police inspector John Raymond Legrasse, who talks about the ancient and bloody cult of Cthulhu encountered in the swamps of New Orleans. In addition, Lovecraft places in the story the theme of scientific conferences, where renowned professors combine fragmentary information they have found, from which a terrifying cult of an immortal cosmic entity, called the Great Old One, begins to emerge. This being was supposed to come to earth in ancient times, before the era of man. "The Elder Ones are no more, they disappeared underground and in the depths of the sea - but their dead bodies in dreams revealed their secrets to the first people, and they founded a sect that is still alive" (p. 25). People who worship Cthulhu are waiting for the star system to allow the return of the Ancient One, who will take over the earth in his bloody and cruel rule. The sect rejects classical dichotomies, and people under the rule of the new gods are to become like tchem, “free and wild, beyond good and evil; they will throw away morality and law and will scream, kill and use with delight” (p. 27). Finally, at the end, the notes of a dead sailor are quoted, which suggest that evil is already reborn at sea and is waiting for the opportunity to return.

The Shadow over Innsmouth

In this short story, the narrator is a witness and a fugitive from the fallen port town of Innsmouth, where humans have merged with strange monsters, and their offspring resemble a cross between fish and humans. The locals closely guard their secrets and their underground cult, and the only one who can describe it begins to discover the terrible secret of his lineage and his slow transition.

The Whisperer in Darkness

Albert N. Wilmarth begins a scientific correspondence with Henry Akeley, a Vermont farmer. This correspondence concerns the corpses of strange creatures that are seen in the river after a great flood. Akeley confirms their existence and sends the narrator his notes, phonograph recordings and findings, all the while fighting the growing oppression of the alien creatures. Finally, he makes contact with the civilization from the planet Yuggoth and invites his pen-friend to him to explain everything. The ending, although predictable, will make many people shiver.

The Dunwich Horror

A son of albino mother and unknown father, Wilbur Whateley, is born in Dunwich. The child is remarkable, growing very fast, walking at 7 months and talking at 11. The older he becomes, the less he resembles a human being, and he dies torn to pieces by a dog trying to steal the diabolical and legendary Necronomicon from the library. However, it turns out that his death is only the beginning of the nightmare that awaits the community in Dunwich.

The Colour Out of Space

For me this is the best story in the whole volume, maybe because it is the most believable. A mysterious meteorite of an unknown substance has fallen in a remote area west of Arkham. Scientists have not been able to determine what it consists of, and the mysterious metal has disappeared. However, the Gardner family farm, where this minor disaster took place, is slowly falling into disrepair. The crops are bitter, everything has to be thrown away. The next spring, strange flowers grow, having the colors of a meteorite, and over time, the whole area begins to die, turning into ashes. Slowly, the Gardner family begins to go insane, and the locals begin to avoid the cursed farmhouse.

Lovecraft in a nutshell

The Call of Cthulhu short stories collection by H.P. Lovecraft in the new translation by Maciej Płaza is a great introduction to the work of the American horror writer. Although the artist's prose itself has aged a bit and certainly does not impress as much as it did less than 100 years ago, one can imagine how it must have affected the audience of that time. It is also worth noting that it is very mature, the images created are complete, logically consistent, surprising with the imagination of the author. Lovecraft's style is interesting and very rich, the descriptions are accurate, with lots of elaborate adjectives. The author had a huge impact on popular culture and literature, so it's definitely worth reading at least a bit of his work. I heartily recommend!

P.S. And I don't want Cthulhu for president!

 

My rating: 7/10.

 

Author: H.P. Lovecraft
Tite: The Call of Cthulhu
Vesper Publishing House, Czerwonak 2019
Translation: Maciej Płaza
Illustrations: Krzysztof Wroński
Number of pages: 304
ISBN: 978-83-7731-329-9

Stephen King, Lśnienie (The Shining)

Nadgorliwy kutasina

Zdarzyło Wam się kiedyś czytać książkę tak wciągającą, że nie mogliście przestać o niej myśleć? Taką, z której zaplanowanych do przeczytania pięćdziesięciu stron nagle zrobiło się ponad trzysta? A z jedenastej wieczorem druga nad ranem? Takie właśnie jest Lśnienie Stephena Kinga. Ani autora, ani legendarnego już tytułu nie trzeba nikomu szczególnie przedstawiać, skupię się zatem na portecie szaleństwa i na różnicach z filmem Stanley’a Kublicka o tym samym tytule.

Jak narasta szaleństwo

Napisana w 1977 roku, a zekranizowana w 1980 roku powieść opowiada przygnębiającą hitorię rodziny Torrance. Głową rodziny jest Jack, początkujący pisarz i alkoholik. Mężczyzna stracił pracę w szkole, w której uczył, po pobiciu jednego ze swoich uczniów. Gdy wraz z przyjacielem, Alem, prawie zabili rowerzystę, obaj mężczyźni odstawiają alkohol, choć Jack ma nadal problem z opanowaniem agresji. Żoną Jacka jest Winifred, czyli Wendy, mająca za sobą trudne dzieciństwo i jeszcze trudniejszą relację z matką. Dla niej punktem zwrotnym jest moment, kiedy jej mąż w napadzie szału łamie rękę ich niespełna trzyletniemu synkowi, Danniemu. Kobieta nigdy nie będzie w stanie zapomnieć tego wydarzenia i położy się ono cieniem na ich małżeństwie. Ostatnim bohaterem i członkiem rodziny jest obecnie prawie 6-cio letni Danny, chłopiec obdarzony wyjątkową wrażliwością i umiejętnością jasnowidzenia. Dziecko potrafi czytać w myślach, przewidzieć przyszłość, widzi duchy i ofiary dawnych przestępstw i morderstw. Niestety, dla niego warstwa nadnaturalna jest tak samo realna jak rzeczywistość, a duchy mogą wyrządzać mu krzywdę.

Jack, postawiony pod ścianą, przyjmuje posadę zimowego stóża w ogromnym hotelu Panorama wysoko w górach. Miejsce ma trzy piętra, piwnicę i strych, a mężczyzna jest odpowiedzialny za pilnowanie przestarzałego pieca i ogrzewanie poszczególnych skrzydeł na zmianę. W maju jego zlecenie ma się skończyć, ale po obfitych opadach śniegu hotel jest odcięty od świata, a rodzina uwięziona w środku wraz z prześladującymi ich demonami.

Pisarz, jako znakomity obserwator ludzkiej natury, stopniowo przeistacza Jacka w psychopatycznego mordercę. Pragnienie alkoholu, choć wciąż kontrolowane przez mężczyznę, napada go stale. Dodatkowo wybuchowa natura i kłopoty z opanowaniem agresjii, wyimaginowane pretensje ze strony żony, podejrzenie, że chce skłócić z nim syna, a wreszcie narastająca obsesja dotycząca hotelu i jego historii, wraz z mściwą naturą dawnego nauczyciela doprowadzają go do szaleństwa.

King jest mistrzem budowania napięcia. Ogromny, pusty hotel, rezonujący wyciem wichrów i skrzypieniem starych ścian to miejsce dość przerażające. Dodatkowo, Jack zaczyna odkrywać mrożące krew w żyłach historie, które wydarzyły się w tym miejscu – morderstwa, samobójstwa, nieszczęścia.  Jeśli krążą po nim duchy, a później również niezrównoważony ojciec, to czytelnikowi chodzą ciarki po plecach, a książka po prostu nie daje się odłożyć.

Adaptacja Kubricka

Film widziałam kiedyś, jeszcze w liceum, i zrobił na mnie ogromne wrażenie. Niedawno oglądałam go po raz drugi, więc sięgnięcie po książkę było tylko kwestią czasu. Taka kolejność sprawiła, że Jack zawsze będzie miał dla mnie twarz Jacka Nicholsona, a Wendy – Shelley Duvall, a Danny – Danniego Lloyda. Do tej pory byłam przekonana, że adaptacja jest dość wierna, jest jednak sporo różnic. Książka pozwala nam poznać przeszłość Jacka dość dokładnie, tak samo jak treść jego dotychczasowych utworów. W filmie Kubricka ma to mniejsze znaczenie. Czarnoskóry kucharz Dick Halloran w książce zostanie tylko ciężko ranny, w filmie natomiast ginie. W dziele Kubricka zmieniony został wątek żywopłotów – tu były one labiryntem, w książce Jack przystrzygał je w kształty zwierząt, które atakowały mieszkańców hotelu. Książka ma też więcej pomordowanych w hotelu ofiar, film stawia bardzo duży nacisk na poprzedniego dozorcę, Grady’ego, który zamordował żonę i swoje dwie córki. Sceny krwi wylewającej się z windy i zatapiającej hotelowe korytarze należy do klasyki gatunku. W książce nieszczęsny dozorca bardziej szepcze do ucha nieszczęsnemu następcy, ale jego tragedia jest tylko wzmiankowana.

Najważniejszą różnicą jest nacisk na efekty paranormalne. Film daje się zinterpetować jako portet szaleństwa w miejscu ze złą aurą, stoi na granicy realności i udziału paranormalnego świata. Książka idzie całkowicie w stronę duchów i upiorów, a Jack przestaje być ojcem Danniego, stając się tylko usobieniem zła. Chłopiec wie, że w jego postaci ginie całe nagromadzone hotelowe zło,a nie jego faktyczny ojciec. Tamten odszedł już dużo wcześniej.

Połączenie książki i filmu Kubricka stanowi dla mnie doskonałe połączenie. Napięcie w obu dziełach jest niesamowite i mimo różnic w podkreślaniu różnych apektów tej historii, oba są dla mnie wybitne. Obawiam się jednak, że film bardziej mnie urzeka (pewnie ze względu na to, że widziałam go jako pierwszego, a w młodym wieku naprawdę wcisnął mnie w fotel). Książka jest również znakomita, choć po kilkuset stronach delikatnie zwalnia, przez co straciłam początkowy impakt lektury. Jednak na wakacje (byle nie w opuszczonym hotelu) będzie jak znalazł!

 

Moja ocena: 9/10.

Stephen King, Lśnienie
Wydawnictwo: Prószyński i spółka, Warszawa 2016
Tłumaczenie: Zofia Zinserling
Liczba stron: 544
ISBN: 978-83-8069-442-2
Gatunek: thriller/horror

____________________________________________________________________  

Officious little prick 

Have you ever read a book so addictive that you couldn't stop thinking about it? One of which fifty pages to read suddenly became more than three hundred? And 11pm suddenly turns into 2am? This is what Stephen King's The Shining is all about. Neither the author nor the legendary title needs any special introduction, so I will focus on the portrait of madness and on the differences with Stanley Kublicek's film of the same title (with which King wasn’t satisfied).

The portrait of madness

Written in 1977 and screened in 1980, the novel tells the depressing story of the Torrances. The head of the family is Jack, an aspiring writer and alcoholic. The man lost his job as a teacher at school after beating one of his students. After he and his friend Al nearly kill the cyclist, both men quit drinking, although Jack still had trouble controlling his aggression. Jack's wife is Winifred, or Wendy, who has had a difficult childhood and an even more difficult relationship with her mother. For her, the turning point is the moment when her husband, in a fit of rage, breaks the arm of their nearly three-year-old son, Danny. A woman will never forget this event and it will cast a shadow over their marriage. The last hero and family member is now almost 6-year-old Danny, a boy endowed with exceptional sensitivity and shining. This means that he can read minds, predict the future, see the ghosts and victims of past crimes and murders. Unfortunately, for him the supernatural layer is as real as the normal world, and the spirits can harm him.

Jack, left with no other choice, accepts a job as a winter janitor at the enormous Overlook Hotel high in the mountains. The place has three floors, a basement and an attic, and the man is responsible for keeping the old stove running and taking turns heating the individual wings. His commission is expected to end in May, however after heavy snowfall, the hotel is cut off from the rest of the world and the family trapped inside along with the demons that haunt them. They will not make it till May…

The writer, as an excellent observer of human nature, gradually transforms Jack into a psychopathic murderer. The craving for alcohol, though still controlled by the man, attacks him constantly. In addition, the explosive nature and problems with controlling aggression, imaginary complaints from his wife, the suspicion that she wants to set his son against him, and finally the growing obsession with the hotel and its history, along with the vengeful nature of the former teacher, drive him mad.

King is a master of building tension. The huge, empty hotel, resonating with the howling of the winds and the squeaking of old walls, is quite a scary place. Additionally, Jack begins to discover chilling stories that happened in this place - murders, suicides, misfortunes. If there are ghosts around him, and later also an unbalanced father, the reader's feels shiver down the spine, and the book simply cannot be put down.

Kubrick’s adaptation

I saw the movie once, while still in high school, and it made a great impression on me. Recently I watched it for the second time, so reaching for the book was only a matter of time. This sequence made Jack have the Nicholson's face, Wendy to have Shelley Duvall's face, and Danny's Dannie Lloyd's face. Until now, I was convinced that the adaptation is quite faithful, but there are many differences. The book allows us to get to know Jack's past quite thoroughly, as well as the content of his previous works. In Kubrick's film, it matters less. Black chef Dick Halloran in the book will only be seriously injured, while in the film he will die. In Kubrick's work, the shape of the hedges was changed - here they were a labyrinth, in the book Jack trimmed them into shapes of animals that attacked the hotel residents. The book also has more victims murdered in the hotel, while the film puts a lot of emphasis on the previous caretaker, Grady, who murdered his wife and his two daughters. The scenes of the blood pouring from the elevator and flooding the hotel corridors belong to the classics of the movie genre. In the book, the hapless caretaker whispers more in the ear of his unfortunate successor, but his tragedy is only mentioned.

The most important difference is the emphasis on paranormal effects. The film can be interpreted as a portrait of madness in a place with a bad aura, it stands on the verge of reality and the participation of the paranormal world. The book goes completely towards ghosts and ghouls, and Jack ceases to be Dannie's father, becoming nothing but evil. The boy knows that in his figure all the accumulated hotel evil is accumulated and later killed, and not his actual father. The other had passed away much earlier.

The combination of Kubrick's film and King’s book is the perfect match for me. The tension in both works is amazing, and despite the differences in emphasizing different aspects of the story, both are outstanding. However, I'm afraid that the movie captivates me more (probably because I saw it first, and at a young age it really made a lasting impression on me). The book is also excellent, although after a few hundred pages it slows down slightly, which means that I lost the initial impact of reading. However, for a vacation (but not in an abandoned hotel) it will be perfect!

My rating: 9/10.

 

Author: Stephen King
Title: The Shining
Publishing House: Prószyński i Spółka, Warsaw 2016
Translation: Sophia Zinserling
Number of pages: 544
ISBN: 978-83-8069-442-2
Genre: thriller / horror

Graham Masterton, Uciec przed koszmarem (Faces of Fear)

Ta obrzydliwa okładka kusiła mnie już od dawna, a nie ma to jak czytanie lekkiej literatury podczas wakacji. Wyjazd do domu na wsi, stary zaniedbany sad, skrzypiące podłogi – idealna sceneria do czytania Grahama Mastertona. 

W osiem opowiadań dookoła horroru 

Uciec przed koszmarem to seria niepowiązanych ze sobą opowiadań, a łączącym je w jedną całość motywem są miasta, w których toczy się akcja poszczególnych z nich, z niemal przewodnikowym wstępem do każdego. Mamy więc Obecność aniołów, toczącą się w Edynburgu w Szkocji, Żarłoczny księżyc z Lewes w Sussex, Żal z Mont St-Michel we Francji (w ubiegłe wakacje byłam tak blisko, plany popsuła paskudna pogoda, niczym z tego opowiadania), Sekretną księgę Shih Tan z Los Angeles w Kalifornii, Mężczyzn z Maes z Ystrad Mynach w Walii, Nieprawdopodobną historię z hrabstwa Kerry w Irlandii, Duszącą Kate z Sacramento w Kalifornii i wreszcie Wnikającego ducha z Nowego Jorku.  

Każde z opowiadań było zupełnie inne, ale muszę przyznać, że dość rozczarowujące. Samochwalczy wstęp zapowiadał ciarki na plecach, a czytelnik dostaje nudnawe opowiadanie, i nawet skrzypiące podłogi nie pomagają. Masterton chyba się mocno zestarzał.  

Tylko księga może napędzić strachu 

W zasadzie tylko jedno z opowiadań warte jest zapamiętania – Sekretna księga Shih Tan, opowiadająca o bardzo rzadkim białym kruku, który zawiera przepisy dla najbardziej zaawansowanych kucharzy na przyrządzanie posiłków z… ludzkiego ciała. Opowiadanie zawiera zaskakujący zwrot akcji, a dodatkowo dotyczy okrytej mrocznym sekretem księgi, więc ma bonus już na starcie. 

Pozostałe? Obecność aniołów opowiada o istnieniu uskrzydlonych istot, które bronią dzieci w najróżniejszych życiowych sytuacjach i uczą je chodzić (mało przekonujące), Żarłoczny księżyc opowiada o potworze z bagien, który był tworem chorej wyobraźni zazdrosnego brata, który okaleczył swoje rodzeństwo, Żal opowiada o ucieczce z miejsca wypadku i nieśpiesznej lecz nieuchronnej karmie, Mężczyźni z Maes to historia zasypanych górników, którzy po latach wychodzą na powierzchnię i wracają do swoich rodzin, by się z nimi pożegnać zanim znikną na zawsze, Nieprawdopodobna historia opowiada o antykwariuszce, która oddaje duszę za możliwość ponownego spotkania się ze swoim zmarłym ojcem, a złamanie danego słowa odbiera jej istnienie w pamięci innych, Dusząca Kate to historia chłopaka, który poddusza się, by zyskać seksualną przyjemność, ale mroczna strona ciągnie go w stronę samobójstwa, wreszcie Znikający Duch to historia złego ducha, Misquamacusa, legendarnego szamana Indian, który usiłuje opętać Lucy, córeczkę Karen i Harry’ego Erskine, i nierówną i wyczerpującą walkę rodziców o własne dziecko.  

Masterton trąci myszką 

Albo mam na te opowiadania za mocne nerwy i czytałam już wiele dużo lepszych rzeczy, albo naprawdę Masterton trąci myszką. Jedyny aspekt jego opowiadań, który się nie starzeje, to walor erotyczny. Masterton pisze o seksualności z niezwykłą otwartością, poruszając jej najbardziej niepokojące aspekty (podduszanie, próba gwałtu) bez najmniejszego skrępowania. Horror naładowany erotyzmem – jestem w stanie zrozumieć, co przyniosło mu tak ogromną popularność. Mi wystarczy to jedno spotkanie z twórczością autora. 

Moja ocena: 3/10.

Graham Masterton, Uciec przed koszmarem 

Wydawnictwo Prima 

Warszawa 1996 

Tłumaczenie: Ewa Wojciechowska-Ciszkowska 

Liczba stron: 272 

ISBN: 83-7552-052-2 

 

______________________________________________________________________________

 

This disgusting cover has tempted me for a long time, and there is nothing like reading light literature while on vacation. A trip to a house in the country, an old neglected orchard, squeaky floors - the perfect scenery for reading Graham Masterton. 

 

In eight stories around horror 

Faces of Fear is a collection of unrelated short stories, and the theme that binds them together are the cities where the action of individual stories takes place, with an almost guide-like introduction to each of them. So we have Evidence of Angels in Edinburgh, Scotland, The Hungry Moon from Lewes in Sussex, Grief from Mont St-Michel in France (I was so close last summer, the plans were spoiled by bad weather, like in this story), The Secret Shih-Tan from Los Angeles, California, Men of Maes from Ystrad Mynach, Wales, Fairy Story from County Kerry, Ireland, Suffer Kate from Sacramento, California, and finally Spirit Jump from New York. 

Each of the stories was completely different, but I must admit, quite disappointing. The self-righteous introduction promised shivers down the spine, and the reader gets a boring story, and even creaky floors don't help. Masterton must have gotten out of fashion. 

Only a book can fuel fear 

In fact, only one of the stories is worth remembering - The Secret Shih-Tan, about a very rare white crow that contains recipes for the most advanced chefs to prepare meals from… the human flesh. The story has a surprising twist and, in addition, it concerns a book covered with a dark secret, so it has a bonus at the start. 

Others? Evidence of Angels tells about the existence of winged creatures who defend children in various life situations and teach them to walk (not very convincing), The Hungry Moon tells about the swamp monster, who was the product of the sick imagination of a jealous brother who mutilated his siblings, Grief tells about escaping from the scene of the accident and unhurried but inevitable karma, Men of Maes is a story of buried miners who come to the surface after many years and return to their families to say goodbye to them before they disappear forever, Fairy Story tells about an antiquarian who gives her soul for the opportunity of meeting her deceased father, and breaking a given word takes away her existence in the memory of others, Suffer Kate is the story of a boy who chokes himself to gain sexual pleasure, but the dark side draws him towards suicide, and finally, the Spirit Jump is a story of an evil spirit, Misquamacus, the legendary Indian shaman who tries to possess Lucy, adaughter of Karen and Harry Erskine, and the unequal and exhausting struggle of parents for their own child. 

Old school writing of Masterton

Either my nerves are too strong for these stories and I've read many much better things, or Masterton’s prose has gotten a bit rusty. The only aspect of his stories that does not age is their erotic value. Masterton writes about sexuality with extraordinary openness, addressing the most disturbing aspects of sexuality (strangulation, attempted rape) without the slightest embarrassment. An erotic horror story - I can understand what made him so popular. However, one meeting with the author's work is enough for me – I have a feeling I now know all his works. 

 

My rating: 3/10 

 

Author: Graham Masterton 

Title: Faces of Fear 

Publishing House: Prima 

Warszawa 1996 

Translated by: Ewa Wojcechowska-Ciszkowska 

Number of pages: 272 

ISBN: 83-7552-052-2 

Stephen King, Sklepik z marzeniami (Needful things)

Niebezpieczeństwa handlu

672 strony lżejszej nieco rozrywki. Do niewielkiego miasteczka Castle Rock przybywa handlarz Leland Gaunt. Otwarcie Sklepiku z marzeniami szybko staje się sensacją, a lokalni mieszkańcy błyskawicznie odkrywają, że mogą w sklepie spełnić swoje najskrytsze marzenia i kupić przedmioty, o których śnili od dawna, za naprawdę niewygórowaną cenę. Zazwyczaj to symboliczne parę dolarów i spłatanie psikusa wyznaczonej osobie. Nikt jednak nie wie, że nakierowanie tych psikusów wywoła lawinę, która doprowadzi do apokaliptycznej wręcz zagłady miasteczka.

Raz - dwa - trzy

Przejdę od razu do rzeczy - cały czas szukam u Kinga tego mrowienia w plecach, które towarzyszyło mi podczas lektury Miasteczka Salem. Tych spokojnie rzucanych uwag, które sprawiały, że nagle miałam ciarki i myślałam sobie - "ależ oczywiście!" Tutaj tego nie doświadczyłam.

Dwa - nie lubię inwestować czasu - dużych ilości czasu - na poznawanie bohaterów, którzy potem masowo giną. King bardzo starannie buduje całą fabułę, drobiazgowo maluje postaci, by potem szybko z nimi skończyć. Od pewnego momentu przestałam się w ogóle zastanawiać, kto jest kim i kogo zabił, bo przestało mieć to dla mnie jakiekolwiek znaczenie. Tu King ze swoją lekkością rozstawiana się ze swoimi bohaterami trochę mi przypomina George R. R. Martina.

Trzy - nie lubię spektakularnych zakończeń, w których wszystko wybucha, płonie, ulega zniszczeniu. King zdecydowanie lubi - to trzecia książka, po Miasteczku Salem i Carrie, która tak się właśnie kończy. Może jednak - mimo kilu podjętych prób - pisarstwo amerykańskiego króla horroru jest jednak nie dla mnie?

Nieznośna niepewność ciągu dalszego

Muszę jednak przyznać, że kiedy swoim zgubnym zwyczajem podczytywałam kilka stron do śniadania, w ciągu dnia kilkakrotnie nachodziła mnie ochota, by po książkę sięgnąć jak najszybciej i dowiedzieć się, co będzie dalej. Bardzo dobrze zarysowana jest postać Allana Pangborna, szeryfa, który dba o porządek w miasteczku, oraz jego ukochanej Polly Chalmers, cierpiącej na artretyzm. Oboje mają za sobą "trudne historie" i z nadzieją starają się zbudować na ruinach dawnego życia coś nowego. Wzajemnie się uzupełniają i wspierają - kiedy jedno upada, drugie stoi mocno na nogach, i odwrotnie. Dzięki zjednoczeniu sił przeciwko złu są w stanie odnieść zwycięstwo. Częściowe, co prawda, i opłacone wysoką ceną, ale jednak zwycięstwo. Na końcu jednak King zadaje przewrotne pytanie - po co ono było, skoro miasto jest praktycznie zrównane z ziemią, a para głównych bohaterów marzy tylko o tym, by się z niego wynieść. Sam Leland Gaunt właśnie otwiera swój sklepik w innym małym miasteczku...

Moja ocena: 5.5/10

Stephen King, Sklepik z marzeniami

Wydawnictwo Albatros

Warszawa 2010

Tłumaczył: Krzysztof Sokołowski

ISBN: 978-83-7659-021-9

____________________________________________________________________________

The Dangers of Trade

672 pages of light entertainment. Merchant Leland Gaunt arrives in the small town of Castle Rock to open a shop with all sorts of things. The place quickly becomes a sensation, and local residents soon discover that they can fulfill their innermost dreams and buy items they've dreamed of for a long time at a really affordable price. Usually it is symbolic few dollars plus playing a trick on a designated person. However, no one knows that targeting these pranks will trigger an avalanche that will lead to the town's apocalyptic destruction.

Firstly, secondly, thirdly

I'll get straight to the point - I'm still looking for that tingling sensation in my back, which accompanied me while reading Salem's Lot. Those quiet sentences that made me suddenly shiver and think - "but of course!" I haven't experienced it here.

Two - I do not like to invest time - large amounts of time - to meet the heroes who then die in large numbers. King builds the whole story very carefully, depicting the characters meticulously, and then quickly kills them. After a while I've stopped wondering who was who and who he killed whom as it had ceased to matter to me. Here King with his lightness of getting rid of his heroes reminds me a bit of George R. R. Martin.

Three - I don't like spectacular endings in which everything explodes, burns, or is destroyed. King definitely likes it - this is the third book, after the Salem's Lot and Carrie, which ends this way. Perhaps, however - despite several attempts - the writing of the American king of horror is not for me?

The unbearable uncertainty of what comes next

However, I have to admit that when I've given up to my pernicious habit and read several pages while eating breakfast, I was tempted to reach for the book as soon as possible and find out what would happen next. The character of Allan Pangborn, the sheriff who takes care of order in the town, and his beloved Polly Chalmers, suffering from arthritis, is very well outlined. They both have 'difficult stories' behind them and hopefully try to build something new on the ruins of the old life.

They complement and support each other - when one falls, the other stands firmly on their feet, and vice versa. By uniting forces against evil, they are able to win. At an incredibly high cost, but still a victory. At the end, however, King asks a perverse question - what was it for, since the city is practically razed to the ground, and the pair of main characters only dreams of getting out of it. At the same time Leland Gaunt is opening his shop in another small town ...

My rating: 5.5/10

Author: Stephen King

Title: Needful Things

Publishing House: Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz

Warsaw 2010

Translation: Krzysztof Sokołowski

ISBN: 978-83-7659-021-9

Stephen King, Dolores Claiborne

Piekło małego miasteczka i jego tajemnic

Niedługa (256 stron) i sprawnie napisana powieść Dolores Claiborne raz, że trzymała mnie w napięciu i niektóre sceny są plastyczne i genialne, a dwa, dotyka niezwykle istotnego tematu molestowania w rodzinie. To mroczna książka, i mimo pozornej lekkości czytania - naprawdę ponura. Tytułowa Dolores to żona Joe'go St. George'a i matka trójki dzieci: najstarszej córki Seleny, dwa lata od niej młodszego Jima i najmłodszego Pete'a. Kobieta zostaje zatrzymana przez miejscową policję pod zarzutem zamordowania swojej wieloletniej pracodawczyni, Very Donovan. Ku zaskoczeniu przesłuchujących jej stróżów prawa kobieta przyznaje się do zamordowania swojego męża Joe'go, który pod jej nieobecność molestował jej córkę. Jako że Dolores pracowała niezwykle dużo i ciężko, by utrzymać swoją gromadkę, miał ku temu sporo okazji. Kobieta wykorzystuje zbliżające się całkowite zaćmienie słońca, by zwabić go na tyły domu i uciekając przed nim ściągnąć go do starej studni. Tu następuje legendarna scena, kiedy mąż woła żonę z dna swojej pułapki: "Dooo-looooo-reeessss, ty ssssuko!", a potem, jako że udało mu się wspiąć po ścianach studni i powoli zacząć z niej wychodzić, łapie swoją żonę za nogę i stara się ściągnąć ją w dół. Bardzo podobnie jak w Lśnieniu. 

Posłuchaj co ci powiem, gówniarzu

Opowiedziana w całości pierwszoosobowo historia Dolores to niezwykły zapis historii życia niezwykle pracowitej, ale również uważnej kobiety, która ma jasno określone priorytety i nie oszukuje sama siebie. Jej małżeństwo okazuje się fikcją, mąż pijakiem, ale jest w stanie zauważyć wszystkie zmiany zachodzące w swojej rodzinie na czas, i ocalić córkę. 

Leit motif

Już po tej mizernej próbce twórczości Kinga, z którą miałam okazję się zapoznać (Carrie, Miasteczko Salem, Sklepik z marzeniami, Dolores Claiborne) widzę pewne spójne, przewijające się przez jego twórczość motywy i wątki. Uważam, że bohaterki u Kinga są naprawdę dużo ciekawsze niż bohaterowie (Carrie i jej matka, cierpiąca na artretyzm Polly Chalmers ze Sklepiku z marzeniami, czy wreszcie dwie silne i broniące swoich rodzin kobiety z DC - tytułowa bohaterka i jej pracodawczyni, Vera Donovan). Postaci kobiece są dobrze, wnikliwe przedstawione, zazwyczaj każda mówi wyraźnym, unikatowym (choć czasami przegadanym) głosem. Nierzadko King wplata inne rodzaje narracji w swoje historie - np. wycinki prasowe (Carrie, DC).

King potrafi budować napięcie - scena ze studnią i wyskakującą z niej zachłanną ręką - absolutnie przerażająca! Lśnienia nie czytałam, ale widziałam film Kubricka, i podobieństwa nasuwały mi się samoistnie. Muszę też przyznać, że nie lubię oglądać horrorów, bo są dla mnie po prostu zbyt straszne, a czytanie ich uruchamia moją wyobraźnię do akceptowalnych poziomów, nie ponad. 

Jeszcze tu wrócę

Podsumowując: solidna porcja dobrze napisanej rozrywki. Nie sądzę żebym wróciła te tej samej książki, ale mam jeszcze z czego wybierać - na 2019 mistrz horroru jest autorem 63 powieści i kilkunastu zbiorów opowiadań. To samo w sobie jest przerażające!

Moja ocena: 7/10


Stephen King, Dolores Claiborne
Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz
Warszawa 2006
Tłumaczenie: Tomasz Mirkowicz
ISBN: 978-83-7359-384-8

_____________________________________________________________________

The hell of a small town and its secrets

The short (256 pages) and efficiently written novel Dolores Claiborne not only kept me in suspense with vivid and brilliant scenes, but also touched the extremely important topic of family harassment. This is a dark book, and despite being an apparent easy read -  it is really gloomy. The title Dolores is the wife of Joe St. George and a mother of three children: the eldest daughter Selena, two years younger Jim and the youngest Pete. The woman is detained by the local police on the charge of murdering her longtime employer Vera Donovan. To the surprise of the law enforcement officers that are questioning her, she confesses to the murder of her husband Joe, who in her absence had molested her daughter. As Dolores worked unusually hard to provide for her family, he had many opportunities to do so. The woman uses the approaching total sun eclipse to lure him to the back of the house and further to the old well. Here comes the legendary scene, when the husband calls his wife from the bottom of his trap: "Dooo-looooo-reeessss, you bitch!", And then, as he managed to climb the walls of the well and slowly start to leave it, he grabs his wife by her ankle and tries to pull her down. The resemblance to The Shining with "Honey, I'm home" is striking.

Listen to what I tell you, you piece of shit

The novel is narrated in the first person, as Dolores shares her extraordinary record her life story of an extremely hard-working but also attentive woman who has clearly defined priorities and does not deceive herself. Her marriage turns out to be fiction, her husband is a drunkard, but she is able to notice all the changes occurring in her family in time, and save her daughter.

Leit motif

Already after this meager sample of King's work, which I had the opportunity to familiarize myself with (Carrie, Salem's Lot, Needful Things, Dolores Claiborne), I can see some consistent motifs and threads running through his work. I think King's heroines are really much more interesting than heroes (Carrie and her mother, Polly Chalmers suffering from arthritis  from Needful Things, and finally two strong women defending their families from DC - the title heroine and her employer, Vera Donovan). Female characters are well presented, insightful, usually each speaks in a clear, unique (though sometimes over-talked) voice. It is not uncommon for King to incorporate other types of narrative into his stories - e.g. press clippings (Carrie, DC).

King can build tension - a scene with a well and a greedy hand popping out of it - absolutely terrifying! I didn't read The Shining, but I saw Kubrick's movie, and the similarities came to me spontaneously. I must admit that I don't like watching horror movies because they are just too scary for me, and reading them triggers my imagination to acceptable levels, not over.

I'll be back

To sum up: a solid portion of well-written entertainment. I don't think I would come back to the very book itself, but I still have a lot to choose from - for 2019 the master of horror is the author of 63 novels and several collections of stories. This is scary in itself!

My rating: 7/10


Author: Stephen King
Title: Dolores Claiborne
Publishing House: Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 
Warsaw 2006
Translation: Tomasz Mirkowicz
ISBN: 978-83-7359-384-8

Stephen King, Carrie (Carrie)

To był pracowity czytelniczy tydzień. Pomalutku nadganiam recenzencki ogon, który powstał nie wiadomo kiedy... Jest trochę książek, które zaczęłam, ale nie skończyłam, ale było też trochę cegieł, które spowalniają czytanie. Zapragnęłam więc sięgnąć po coś lżejszego, ale czy mi się udało?

Girl power, czyli niszcząca moc kobiecości

Carrie to - wbrew powszechnej opinii - nie pierwsza powieść Stephena Kinga, którą pisarz napisał, ale pierwsza opublikowana. Książka sprzedała się bardzo dobrze i była przepustką do literackiej kariery i szansą na porzucenie dotychczasowych zastępczych zajęć, a czytelnikom zasugerowała potencjał, który King ma jako pisarz.

Granice wytrzymałości i podwójnie krwawa jatka

Ten niedługi horror opowiada historię Carrie White, 16-latki uczęszczającej do college'u. Carrie jest inna niż jej koleżanki - wychowywana bez ojca, który zmarł, a tylko przez fanatyczną religijne matkę, dziewczyna nie ma łatwego dzieciństwa. Szybko odkrywa swoje paranaturalne moce - siłą swojego umysłu potrafi przenosić przedmioty, zamykać i otwierać drzwi czy okna, spuszczać deszcz kamieni w wybrane miejsca. Świadomie zaczyna jednak korzystać z nich po pierwszej miesiączce, która zresztą jest bardzo traumatycznym wydarzeniem w jej życiu. Dziewczyna dostaje okres podczas kąpieli po zajęciach sportowych w szkole, a ponieważ matka nic jej nie powiedziała, kompletnie nie wie, co się dzieje. Koleżanki wyśmiewają się z niej i rzucają w nią podpaskami i tamponami, bo również nie przychodzi im do głowy, że 16-latka może nie mieć zielonego pojęcia o menstruacji. Z opresji wyciąga ją nauczycielka Rita Desjardin, która rozgania okrutne nastolatki i opiekuje się Carrie. Prowodyrka agresji, Chris Hargensen, rozpuszczona córeczka tatusia prawnika, zostaje później za to ukarana i nie idzie na bal kończący szkołę. Inna z dziewczyn, Sue Snell, ma z kolei wyrzuty sumienia, że tak okrutnie potraktowała Carrie i postanawia nie iść na bal, jednocześnie zaś prosi swojego chłopaka Tommy'ego Rossa, jednego z najbardziej popularnych nastolatków w szkole, by zaprosi ją na bal. Wykluczona z zabawy Chris uważa, że to przez Carrie, i postanawia się zemścić. Wraz ze swoim chłopakiem, Billym Nolanem, zastawia pułapkę na króla i królową balu, a kiedy zostają nimi Carrie i Tommy, wylewają się na nich wiadra świńskiej krwi. Publiczność wyje ze śmiechu, a Carrie dociera do granicy wytrzymałości. Skrajnie upokorzona, ucieka ze szkoły, siłą swojego umysłu zamyka drzwi szkoły i odkręca system przeciwpożarowy, który zaczyna lać wodę z sufitu. Podpięty sprzęt grający prowadzi do spięcia i pożaru. Większość uczestników balu ginie. Ale to nie koniec. Wracając do domu Carrie uszkadza hydranty i powoduje wycieki paliwa z mijanych stacji benzynowych, powodując trudne do ugaszenia pożary w całym mieście. W efekcie jej działań ponad 400 osób traci życie, w tym jej matka. Gdy Carrie dociera do domu, rodzicielka czeka już na nią z nożem, który wbija jej w ramię. Córka sprawia jednak, że serce matki przestaje bić. Dziewczynie udaje się jeszcze dopaść sprawców jej upokorzenia - Chris i Billy'ego - i zabić ich, zanim sama umrze. Krwawa jatka.

Horror epistolarny?

Narracja w Carrie jest fantastycznie pocięta. Składa się na nią pierwszoosobowa narracja głównej bohaterki oraz jej znajomych z klasy czy osób z miasteczka, jak również wycinki z prasy, fragmenty zeznań świadków z sądu, opinie biegłych i lekarzy czy nawet akt zgonu. Wielość zacytowanych (i stworzonych) źródeł zaskakuje, zwłaszcza przy tak niedużej objętości książki.

Zaskakuje również dokładne pokazanie psychiki bohaterów - zarówno Carrie i jej matki, jak też postaci drugoplanowych - skruszonej koleżanki Sue Snell, rozpuszczonej córki bogatego prawnika Chris Hargensen i jej kochanka Billy'ego Nolana. Wgląd w ich motywacje i przemiany jest naprawdę głęboki. King nie traci słów niepotrzebnie.

Potrafi za to fantastycznie budować napięcie. Poprzez wycinki prasowe sugeruje, że stanie się coś strasznego, wypuszcza czytelnika troszkę do przodu, podkręcając cały czas ciekawość, ale nie zdradzając całości fabuły. Dlatego też ciężko się od książki oderwać.

Warto też podkreślić starania o wiarygodność książki - pseudonaukowe rozważania o nieznanym genie TK, relacje lekarzy - to wszystko sprawia, że książka na poziomie fabularnym jest bardzo wiarygodna. Nawet przy odrzuceniu paranormalnych zdolności Carrie, zostajemy z historią dziewczyny, która znosi swoje upokorzenia i szkolne prześladowania do pewnego momentu, a potem pęka. Mamy więc granicę ludzkiej wytrzymałości, za którą kryje się destrukcja.

Książka o silnych kobietach

Bohaterkami są głównie kobiety, a każda z nich jest nadzwyczaj silną osobowością. Tytułowa bohaterka znosi na co dzień wiele upokorzeń i prześladowań, a mimo to jest spokojną, pracowitą, rozwijającą swoje pasje dziewczyną. Uczy się szyć i zaczyna na tym zarabiać, ma niezbędną odrobinę niezależności finansowej od matki. Matka - Margaret White - jest fanatyczką religijną i dewotką, przerażoną przez własną seksualność i cielesność. Próbuje zabić swoje dziecko dwukrotnie we wczesnym dzieciństwie, a potem wraz z uzyskaniem dojrzałości, by ochronić ją przed utratą dziewictwa i grzechem. Koleżanka ze szkoły Sue Snell przechodzi przemianę, rozumie swój błąd podczas sytuacji pod prysznicem i stara się go odkupić. Bierze odpowiedzialność za swoje czyny i to ratuje jej życie. Chris - jednoznacznie czarny charakter książki - także ma bardzo silną osobowość. Steruje swoim chłopakiem, ojcem, stara się rządzić w szkole. Jest konsekwentna w brnięciu coraz głębiej w swoje błędy, chociaż to może nie jest przykład siły charakteru. Mężczyźni są w tej książce na trzecim planie, są częściowo wykonawcami woli kobiet.

Symbolika krwi

Krew w książce pojawia się dwukrotnie - najpierw przy menstruacji, która wyzwala w Carrie pełną moc jej paranormalnych możliwości. W tym przypadku krew postrzegana jest podwójnie - jako powód do wstydu (dla koleżanek dziewczyny) i jako dowód grzechu pierworodnego (dla matki Carrie). Jednak dla samej nastolatki ma siłę wyzwalającą - Carrie zyskuje pełnie władzy nad swoją mocą, ale również otwiera się na społeczeństwo i zaczyna nawiązywać pierwsze towarzyskie relacje. Podejmuje również decyzje niezgodne z wolą matki i powoli zaczyna wyzwalać się spod jej wpływu. To krwawienie przywraca ją społeczeństwu i jej samej, wyzwala ją.

Za drugim razem - kiedy na królową balu zostaje wylane wiadro świńskiej krwi - niesie ze sobą upokorzenie i skalanie, brud. Świnia jest w wielu religiach postrzegana jako zwierzę nieczyste, co dodatkowo zwiększa ohydę wydarzenia. Z pewnością można tu również odnaleźć element ofiarny w publicznym rozlewaniu krwi - Carrie staje się ofiarą społeczeństwa, a jej inność zostaje na zawsze już podkreślona.

Implikacje związane zarówno z krwią menstruacyjną, jak i z krwią nieczystego w wielu religiach zwierzęcia, świni, są tematem na co najmniej doktorat.

Podsumowując - książka trzyma w napięciu, jest bardzo dobrze sformułowana i zaplanowana. Bohaterowie są wielowymiarowi i wiarygodni. Zabrakło mi jednak tego, co w późniejszej prozie Kinga robi z niego mistrza grozy - zdań szpileczek. Zdań, po których przeczytaniu których zaczynają chodzić człowiekowi po plecach zimne ciarki. W kolejnych książkach Kinga są już one obecne, tutaj - mamy dopiero sygnały wielkiego potencjału.

Moja ocena: 6.3/10.

Stephen King, Carrie
Wydawnictwo Prima
Warszawa 1996
Tłumaczyła: Danuta Górska
ISBN: 83-7152-025-5

____________________________________________________________________

It was a busy reading week. The backlog of reviews has grown significantly and quietly... There are some books that I've started, but I did not finish, but there were also some bricks that slow me down. So I wanted to reach for something lighter, but did I succeed?

Girl power or the destructive power of femininity

Carrie is - contrary to popular opinion - not the first novel by Stephen King, which the writer wrote, but the first one published. The book sold very well and was a pass to a literary career and a chance to abandon the previous activities, and a suggestion to the readers on the future potential of King as a writer.

Limits of stamina and double bloody slaughter

This short horror novel tells the story of Carrie White, a 16-year-old college student. Carrie is different than her friends - raised without a father who died, and only by a fanatically religious mother, the girl has no easy childhood. She quickly discovers her paranormal powers - she is able to move objects, close and open doors and windows, and pour rain of stones into selected places. However, she consciously starts using them after the first menstruation, which, moreover, is quite a traumatic event in her life. The girl gets a period during bathing after PE class, and because her mother did not tell her anything, she completely does not know what is going on. Colleagues make fun of her and throw sanitary napkins and tampons in her, because it also does not occur to them that the 16-year-old may not have the slightest idea about ​​menstruation. Her teacher, Rita Desjardin, pulls her out of trouble, teasing cruel teens and taking care of Carrie. The aggressor, Chris Hargensen, a lawyer's spoiled daugther, is later punished for this and is banned from the prom ending school. Another girl, Sue Snell, has pricks of conscience that she had treated Carrie so cruelly and decides not to go to the ball,  asking her boyfriend Tommy Ross, one of the most popular teenagers at school, to invite Carrie to the ball. Excluded from the game, Chris thinks it's Carrie's fault, and decides to take revenge. Along with her boyfriend, Billy Nolan, he sets a trap for the king and queen of the prom, and when Carrie and Tommy win the title, buckets of pig's blood pour down on them. The audience laughs and Carrie reaches the limits of her endurance. Extremely humiliated, she escapes from school, closes the school door with the strength of her mind and unscrews the fire protection system that starts pouring water from the ceiling. Hooked playing equipment leads to a short circuit and fire. Most of the ball participants are killed. But this is not the end. Coming back home, Carrie damages the hydrants and causes fuel spills from the gas stations they pass, causing fires that are difficult to extinguish throughout the city. As a result, over 400 people lose their lives, including her mother. When Carrie reaches home, the mother is already waiting for her with a knife that she sticks into her shoulder. The daughter, however, makes the mother's heart stop beating. The girl still manages to catch the perpetrators of her humiliation - Chris and Billy - and kill them before she dies. Bloody shambles.

Epistolary Horror Novel?

The narrative in Carrie is fantastically cut. It consists of a first-person narrative of the main character and her classmates or people from the town, as well as clippings from the press, fragments of witness testimonies from the court, experts' and doctors' opinions and even  a death certificate. The multitude of quoted (and created) sources is surprising, especially with such a small volume of the book.

Also surprising is the exact presentation of the characters' psyche - both Carrie and her mother, as well as the supporting characters - contrite friend Sue Snell, the spoiled student Chris Hargensen and her lover Billy Nolan. Insight into their motivations and transformations is really deep. King does not lose words unnecessarily. He can build up a fantastic tension for it. Through newspaper clippings he suggests that something terrible will happen, he lets the reader see a bit ahead, curling curiosity all the time, but not revealing the whole plot. That's why it's hard to break away from the book.

Also the efforts to make the book credible - pseudo-scientific considerations about the unknown gene, doctors' relations - all this makes the book very reliable when it comes to the plot level . Even when we reject Carrie's paranormal abilities, we ale left with the story of a girl who withstands her humiliation and bullying to a certain point, and then snaps. So we have the limit of human endurance, and behind it - merely destruction.

A book about strong women

The main characters are women, and each of them is an extremely strong personality. The title character endures many humiliations and persecutions on a daily basis, yet she is a calm, hard-working girl who develops her passions. He learns to sew and starts to earn her own money, gaining financial independence from her mother. The mother - Margaret White - is a religious fanatic and devotee, terrified by her own sexuality and physicality. She tries to kill her own child twice in the early childhood, and then again with her puberty, to protect her daughter from losing virginity and becoming sinful. 

A colleague from college, Sue Snell, undergoes transformation with the understanding of her mistake in the shower situation and tries to repent. She takes responsibility for her actions and this probably saves her life. 

Chris - the unambiguously black character of the book - also has a very strong personality. He steers his boyfriend, father, tries to rule at school. She is consistent in getting deeper and deeper into her mistakes, although this may not be an example of strength of character. Men are less important in this book, acting as performers of the will of women.

The symbolism of blood

Blood in the book appears twice - first during the menstruation, which releases the full power of Carrie's paranormal abilities. In this case, the blood is perceived from two angles- as a reason for shame (for girl's colleagues) and as a proof of the original sin (for Carrie's mother). However, for the teenager herself, it has a liberating power - Carrie gains full grasp over her skills, but also opens up to society and begins to make the first social relations. She also makes decisions that are inconsistent with his mother's will and slowly begins to free himself from her influence. This bleeding brings her back to society and brings independence.

The second time - when a bucket of swine blood is poured into the prom queen - it brings humiliation and defilement, dirt. In many religions the pig is seen as an unclean animal, which further increases the abomination of the event. Certainly, you can also find a sacrificial element in public blood spilling - Carrie becomes a victim of society, and her otherness is forever marked. From then on there is no going back.

The implications associated with both menstrual blood and the unclean pig's blood are a vast topic, just signaled here.

To sum up - the book is tense, very well worded and planned. The heroes are multidimensional and credible. However, I lacked what in the later prose of King makes him a master of horror - the pinpoints. Sentences that give you cold shivers on the back. In subsequent King's books they are already present, here - we have only signals of the great potential.

My rating: 6.3 / 10.

Author: Stephen King

Title: Carrie

Publishing House: Prima

Warsaw 1996

Translated by: Danuta Górska

ISBN: 83-7152-025-5