Zośka Papużanka, Solo

Obce kobiety

Skusiła mnie znowu półka nowości w bibliotece, a na niej ładnie wydany przez Wydawnictwo Poznańskie zbiór opowiadań Zośki Papużanki Solo. Niewiele ponad dwieście stron – cóż to dla mnie, zwłaszcza, że znów mogłam słuchać i czytać symultanicznie ze względu na dostępny na storytel audiobook. Tak więc książkę wypożyczoną w poniedziałek miałam za sobą już w czwartek, ku mojej wielkiej uldze.

Nie tacy mężczyżni

Każdemu czytelnikowi zdarzy się trafić na książkę, która go po prostu irytuje. Dokładnie tak było w moim przypadku z tym zbiorem opowiadań. Osiemnaście inspirowanych życiem historii, mielących w kółko ten sam temat – kobiecej samotności, bycia solo, zarówno po rozwodzie/porzuceniu/odejściu partnera, jak i w związku. Im dalej w las, tym większe miałam poczcie, że opisywany świat jest mi całkiem obcy, że go nie znam, nie poznaję i w niego najzwyczajniej w świecie nie wierzę. Jako kobietę wkurzał mnie portret mężczyzn w książce – zimnych, bezdusznych, skupionych na sobie, bezwzględnych, cynicznych, przemocowych. Nie wiem, czy obracam się w jakimś innym świecie, czy się w jakiś nieświadomy sposób nie zgadzam na jakieś traktowanie, ale w swoim najbliższym środowisku (dom, praca, znajomi) nie widzę takich przykładów. Widzę wsparcie, uważność, troskę, drobne objawy miłości, i to jest budujące. Rozstania? Są. Rozwody? Są. Czy zawsze są, bo ten dupek znalazł sobie młodszą/ładniejszą kobietę i bezdusznie porzucił swoją rodzinę? No nie. Dlatego świat, który pokazuje mi Papużanka wydaje mi się sztuczny, może napisany pod jakąś tezę, rozżalony i strasznie uproszczony.

Nie takie kobiety

Z drugiej strony, jako kobietę, wkurzają mnie również postaci damskie w tych opowiadaniach. Nierzadko są skupione na sobie, na swoich potrzebach, wymaganiach, oczekiwaniach, a przecież bycie w relacji oznacza branie pod uwagę tej drugiej osoby. Oczywiście, nie oznacza stawiania jej potrzeb ponad swoje (oprócz ekstremalnych sytuacji, jak ciężka choroba), ale współgranie, bycie razem, wspieranie się. Kobiety u Papużanki wpadają też w drugą skrajność, czyli całkowicie podporządkowują swoje życie partnerowi, przeprowadzają się do innego miasta, porzucają swoje rodziny, niemal swoją tożsamość, zostawiają siebie za sobą. A potem się dziwią, że związki się nie układają i nikt ich poświęcenia nie docenia. Jeśli nie ma się szacunku do samego siebie, to trudno oczekiwać, że magicznie pojawi się on u innych.

Nie taki świat

Mnie ta książka nie poruszyła, nie wzruszyła, nie zasmuciła. Mnie ta książka wkurzyła. Najczęściej jednostronna relacja skupionych na sobie, rozżalonych bab, które za własne błędy obarczają cały świat, a już najlepiej partnera. To nie jest świat, który znam. To nie jest męskość, której doświadczam. Kobiety, które znam, też w większości są inne, dojrzalsze, bardziej otwarte na rozmowę, może uważniejsze. I szanujące siebie.

Moja ocena: 5/10.

Zośka Papużanka, Solo
Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2025
Liczba stron: 208
ISBN: 978-83-68610-21-5

*****************************************************************************

Foreign Women

I was tempted again by the library's new releases shelf, and on it, a beautifully published collection of Zośka Papużanka's short stories, Solo, published by Publishing House Poznańskie. Just over two hundred pages – what a brief read, especially since I could once again listen and read simultaneously thanks to the audiobook available on Storytel. So, the book I borrowed on Monday was already finished by Thursday, much to my relief.

Not Such Men

Every reader will come across a book that simply irritates them. That's exactly what happened to me with this collection of short stories. Eighteen stories inspired by life, rehashing the same theme over and over again – female loneliness, being solo, both after divorce/abandonment/partner departure, and in a relationship. The further I went, the more I realized that the world described was completely alien to me, that I didn't know it, didn't recognize it, and simply didn't believe in it. As a woman, I was infuriated by the portrayal of men in the book – cold, heartless, self-absorbed, ruthless, cynical, and violent. I don't know if I'm living in some alternative reality, or if I'm unconsciously refusing to be treated in a certain way, but in my immediate environment (home, work, friends) I don't see such examples. I see support, attentiveness, care, small signs of love, and that's encouraging. Breakups? They happen. Divorces? As well. Are they always because this asshole found a younger/prettier woman and callously abandoned his family? No, they aren’t. That's why the world Papużanka shows me seems artificial, perhaps written to serve a purpose, resentful, and terribly oversimplified.

Not That Kind of Women

On the other hand, as a woman, I'm also infuriated by the female characters in these stories. They're often focused on themselves, on their needs, demands, and expectations, yet being in a relationship means taking the other person into account. Of course, this doesn't mean putting their needs above your own (except in extreme situations, like a serious illness), but rather cohesiveness, being together, and supporting each other. Women in Papużanka also go to the other extreme, completely subordinating their lives to their partner, moving to another city, abandoning their families, practically their identities, and leaving themselves behind. And then they're surprised that their relationships don't work out and no one appreciates their sacrifices. If you lack self-respect, it's hard to expect it to magically appear in others.

Not That World

This book didn't move me, didn't thrill me, didn't sadden me. It infuriated me. Mostly, it's a one-sided account of self-absorbed, resentful women who blame the world, especially their partner, for their own mistakes. This isn't the world I know. This isn't the masculinity I experience. Most of the women I know are also different, more mature, more open to conversation, perhaps more attentive. And they respect themselves.

My rating: 5/10.

Author: Zośka Papużanka
Title: Solo
Publishing House: Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2025
Number of pages: 208
ISBN: 978-83-68610-21-5

Małgorzata Rejmer, Ciężar skóry

Ciężar opowiadania

Ciężar skóry to absolutnie przepięknie wydane przez Wydawnictwo Literackie dziesięć opowiadań Małgorzaty Rejmer, lektura na jeden wieczór. Niecałe 180 stron czyta się błyskawicznie dzięki stosunkowo dużej czcionce, krótkiej formie, absolutnie ogromnym tytułom rozdziałów, a dodatkowo każdy rozdział zaczyna się na nieparzystej stronie, co też dodaje objętości. To sprawnie napisana literatura, akcja częściowo dzieje się w Albanii, chociaż miejsce nie ma aż takiego znaczenia. Historie – co do jednej – są mroczne, smutne, przytłaczające, ponure. Jednak mimo dużej literackiej wprawy mam poczucie, że nic mi z tej książki w głowie nie zostanie za chwilę.

Ciężki kaliber

Tematyka poruszana w opowiadaniach Rejmer jest bardzo różna – są i trudne relacje z rodzicami (zarówno na polu ojciec-syn, jak w pierwszym opowiadaniu „Syreny”, jak i na linii matka-córka, jak w opowiadaniu „Zaburzenie”), są zaburzone, tnące się nastolatki („Mój księżyc ma zielone oczy”), jest małżeństwo, które jedzie usunąć płód na Słowację („Lisica”), są obrazy wojny („Ciało Meduzy”), jest śmierć rodzica („Czarcie bydlę”), jest nieszczęśliwa lesbijska miłość („Zła baletnica”), doświadczenie choroby i depresji („Techniki wegetatywne”), jest odnaleziona homoseksualna męska miłość (tytułowy „Ciężar skóry”), jest w końcu poronienie (ostatnia w tomiku „Krawędź”). Przy majówkowym szaleństwie grillowym za oknem trochę ciężko się w takie klimaty wgryźć i się w nich odnaleźć, więc zbiorek Rejmer to lektura lepsza na listopad niż na słoneczny początek maja.

Jak porusza, skoro nie porusza?

Być może widać to już w moim zdawkowym opisie tematyki, ale Rejmer celowo wybiera tematy bardzo ciężkie, traumatyczne, które mają poruszyć czytelnika. Takiego zabiegu nie lubię, bo serwowany wtedy zestaw jest nadmiernie ciężkostrawny. Nie odbieram Autorce talentu i umiejętności pięknego, poetyckiego pisania, ale zabieg fabularny wydaje mi się trochę poniżej pasa. Taplanie się w traumie, dramatach, emocjach, odrzuceniu i smutku. Dla mnie było tego jednocześnie za dużo i za mało – przeczytałam książkę w jedno słoneczne popołudnie, ale też nie czułam potrzeby odłożenia jej i przemyślenia sobie jakiegoś tematu. Dla mnie nie była to lektura do przemyśleń, ale książka pisana z założeniem „ma poruszać”. A mnie nie poruszyła. Nie uwierzyłam Autorce, może przez nadmiar nieszczęścia i zagęszczenie traumy w przeliczeniu na znaki. Im dalej szłam, tym bardziej zastanawiałam się „I co jeszcze?”. Zdecydowanie wolę Małgorzatę Rejmer w wersji reportażowej.

Moja ocena: 5/10.

Małgorzata Rejmer, Ciężar skóry
Wydawnictwo Literackie, Kraków 2023
Liczba stron: 190
ISBN: 978-83-08-08326-0

**********************************************************************************

The Weight of a Story

"The Weight of Skin" is an absolutely beautiful publication by Wydawnictwo Literackie, featuring ten short stories by Małgorzata Rejmer. At just under 180 pages, it's a quick read thanks to the relatively large font, short format, and absolutely enormous chapter titles. Furthermore, each chapter begins on an odd page, which adds to the volume. It's a skillfully written work of literature, with some of the action taking place in Albania, although the location isn't particularly significant. The stories—every single one—are dark, sad, oppressive, and gloomy. However, despite the Author’s considerable literary skill, I have the feeling that nothing from this book will stick with me for long.

Heavy weight

The themes explored in Rejmer's stories are very diverse – there are difficult relationships with parents (both father-son, as in the first story, "Syrenae," and mother-daughter, as in "Disturbance"), disturbed, self-harming teenagers ("My Moon Has Green Eyes"), a married couple traveling to Slovakia to have an abortion ("Vixen"), images of war ("Medusa’s Body"), the death of a parent ("Devil’s Beast"), unhappy lesbian love ("Bad Ballerina"), experiences of illness and depression ("Vegetative Techniques"), a rediscovered homosexual male love (the titular "Ciężar tajemnica"), and finally, a miscarriage (the last in the collection, "The Edge"). With the May barbecue frenzy outside, it's a bit hard to get into the spirit of things and gloomy atmosphere of stories, so Rejmer's collection is a better read for November than for a sunny start to May.

How can it be moving if it's not?

Perhaps this is already evident in my brief description of the subject matter, but Rejmer deliberately chooses very heavy, traumatic topics intended to move the reader. I don't like this approach, because the resulting array of poetic pieces is too difficult to digest. I don't deny the author's talent and skill for beautiful, poetic writing, but the plot device seems like a blow below the belt. It wallows in trauma, drama, emotions, rejection, and sadness. For me, it was both too much and too little – I read the book in one sunny afternoon, but I didn't feel the need to put it down and reflect on any of the topics. It wasn't a thought-provoking read, but a book written with the intention of "moving." And it didn't move me. I didn't believe the author, perhaps because of the sheer amount of misfortune and the density of trauma in the characters. The further I went, the more I wondered, "What else?" I definitely prefer Małgorzata Rejmer's reportage.

My rating: 5/10.

Author: Małgorzata Rejmer

Title: The Weight of Skin (not translated to English as of May 2026)

Publishing House: Wydawnictwo Literackie, Kraków 2023
Number of pages: 190
ISBN: 978-83-08-08326-0