Richard Powers, Plac zabaw (Playground)

Piękno oceanów i zagrożenia sztucznej inteligencji

Muszę przyznać, że lubię twórczość Richarda Powersa. Przeczytałam już nagrodzoną Bookerem Liściowieść, a później bardzo dobre Zadziwienie. Kiedy w tym roku zobaczyłam Plac zabaw, sięgnęłam po książkę bez wahania. Jest tu wiele dobrze już znanych elementów twórczości autora – skupienie na środowisku naturalnym, ciekawi i zróżnicowani bohaterowie, dobrze zarysowany konflikt, ale jakoś długo mi nad książką zeszło i nie czytało mi się jej płynnie.

Wokół przyjaźni

Osią fabularną powieści jest relacja Rafiego Younga, genialnego czarnoskórego młodzieńca, który dzięki swojej szybko wykształconej umiejętności czytania błyskawicznie wzbogaca swoją wiedzę o świecie i z biednej dzielnicy dostaje się do najlepszej szkoły w mieście, gdzie po pierwszym roku dostaje prestiżowe stypendium. Tam zaprzyjaźnia się z Toddem Keane, zamożnym białym chłopcem, który fascynuje się programowaniem. Młodzieńców łączy pasja do gier – początkowo szachów, a potem gry go, ale finalnie również głęboka przyjaźń, którą Rafi zrywa wiele lat później przez zranioną dumę. Drogi młodych mężczyzn się rozchodzą, by zejść się w niespodziewanym finale. W ten oto sposób Powers przemyca temat niesprawiedliwości społecznych, lepszych i gorszych dzielnic i poczucia dumy.

Podwodne piękno

Drugim ważnym tematem, i to takim, w którym Powers jest znakomity, to ochrona przyrody i wątek Makatei, wyspy w archipelagu Tuamotu, należącej do Polinezji Francuskiej. Wyspa została splądrowana do lat 60-tych rabunkowym wydobyciem skał fosforanowych, po których zakończeniu ziała w lądzie wielka dziura. Przez lata rany się zagoiły, ale wyspa dostaje kolejną propozycję gwałtownego wzrostu i rozwoju, wiążącą się z otwarciem na świat i seasteadingiem – budowaniem niepodległych państw-miast na wodzie, dookoła wyspy. O dalszych losach ma zadecydować głosowanie mieszkańców. Są wśród nich także przybysze z zewnątrz – sędziwa i słynna nurek Evelyne Baulieu, autorka powieści Oczywiście, że Ocean, czy Rafi ze swoją żoną, rzeźbiarką Iną Aroitą. Jak zadecydują tubylcy? Czy zgodzą sie na dalszą eksplorację zasobów naturalnych, czy też staną w obronie swojego mini świata? Dodatkowo Powers opisuje fikcyjną karierę Evelyne, wzorowanej na legendarnej postaci Sylvii Earle, która jako jedna z pierwszych kobiet eksplorowała podwodny świat. Autor pokazuje jego niezwykłe bogactwo, rafy koralowe, nieznane gatunki ryb i skorupiaków, a jego opisy naprawdę poruszają wyobraźnię. Pokazuje jednak również zniszczenie tego świata, zaśmiecanie akwenów wodnych plastikiem, wzrost temperatury wody, który wyniszcza bioróżnorodność. Powers uwrażliwia nas na przemijanie świata, którego nie zdążyliśmy nawet porządnie zbadać, zwraca uwagę ku mrocznym morskim głębinom i blednącym rafom koralowym.

Zagrożenia płynące ze sztucznej inteligencji

Kolejnym ważnym tematem jest rozwijająca się skokowo sztuczna inteligencja, widoczna w wielu różnych płaszczyznach książki. Todd odpowiada za stworzenie platformy Plac zabaw, która płaci swoim użytkownikiem w walucie playbuck, pozwalając zmonetyzować swoje wpływy. Rozwój technologii jest tak szybki, że jeden z przyszłych inwestorów przypływa na wyspę na w pełni zautomatyzowanym, bezzałogowym statku. Na początku swojej kariery Todd jest w stanie zaprogramwać bardzo proste szachy, z których użytkownik uczy się początkowych ruchów i strategii, pod koniec swojego życia program komputerowy wygrywa z mistrzami szachowymi. Powers stawia w tle pytania o granice sztucznej inteligencji i zakres jej ingerencji w życie jednostki i całego społeczeństwa, odzwierciedlając obecne niepokoje.

Plac zabaw

Sam tytuł pokazuje, że wszyscy prowadzimy pewnego rodzaju grę w życiu – podejmujemy mniej lub bardziej świadome ryzyka. Oprócz ciężkiej pracy w życiu potrzeba trochę szczęścia, co dobrze pokazuje zaskakujące zakończenie powieści – czy któryś z wyspiarzy mógłby chociaż pomarzyć o tym, co szykuje im los?

Bo czyże nieustannie zajmują się wszystkie stworzenia – nawet ja – jeśli nie grą w świecie, grą przed swoim bawiącym się Stwórcą? (s. 422)

Miłość

Dodatkowo książka pokazuje piękne małżeństwo Evelyne i Barta, gdzie to mąż musiał poświęcić więcej, żeby żona mogła rozwijać się zawodowo jako nurek i badacz. Ale pokazuje również koszt tego skupienia na sobie – oddalenie od dzieci, poczucie nieprzystawalności w codzienności, niedopasowania. Oceany to był jej świat, ale nie ziemska egzystencja. Życie pasją ma swoją cenę. Małżeństwo Evie i Barta jest jednak pokazane w ciepłym, przyjemnym świetle. Kiedy jedno z małżonków zachoruje, niejednemu czytelnikowi zakręci się łza w oku.

Ciekawy głos w bieżących tematach

Mimo swoich wielu zalet książkę czytało mi się bardzo nierówno – opisy przyrody połykałam błyskawicznie, ale wielość bohaterów i wątków oraz różne perspektywy czasowe utrudniały mi trochę zadanie. Powers nie prowadzi swojej narracji chronologicznie, miesza różne wątki i historie bohaterów, choć poszczególni bohaterowie mają dla ułatwienia różne czcionki. Gubiłam się w różnych historiach i męczyłam trochę koniec książki. Myślę, że Plac zabaw jest dobry, ale nie tak dobry jak Zadziwienie, i nie tak karkołomny jak Liściowieść.

Moja ocena: 7/10.

Richard Powers, Plac zabaw
Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2025
Tłumaczenie: Anna Halbersztat
Liczba stron: 424
ISBN: 978-83-68479-06-5

***********************************************************************************

The Beauty of the Oceans and the Threats of Artificial Intelligence

I must admit that I enjoy Richard Powers's work. I've already read the Booker Prize-winning The Overstory, and then the excellent Bewilderment. When I saw Playground this year, I picked it up without hesitation. It contains many familiar elements of the author's work – a focus on the natural environment, interesting and diverse characters, a well-developed conflict – but it took me a long time to read and didn't flow smoothly.

Around Friendship

The novel's plot revolves around the relationship between Rafi Young, a brilliant black youth whose rapidly developing reading skills quickly expand his knowledge of the world and, from a poor neighborhood, he gains admission to the best school in the city, where after his first year he receives a prestigious scholarship. There, he befriends Todd Keane, a wealthy white boy fascinated by programming. The young men share a passion for games – initially chess, then Chinese game of Go, but ultimately also a deep friendship, which Rafi breaks off many years later due to wounded pride. The young men's paths diverge, only to meet again in an unexpected finale. In this way, Powers weaves in themes of social injustice, better and worse neighborhoods, and a sense of pride.

Underwater Beauty

The second major theme, and one in which Powers excels, is nature conservation and the story of Makatea, an island in the Tuamotu archipelago, French Polynesia. The island was plundered by the 1960s through the reckless mining of phosphate rock, which left a large hole in the land. Over the years, the wounds have healed, but the island is being offered another opportunity for rapid growth and development, one that involves opening up to the world and seasteading—the building of independent city-states on the water, surrounding the island. A vote by its residents will decide its fate. Among them are also visitors from outside – the elderly and renowned diver Evelyne Baulieu, author of the novel Of course the Ocean, and Rafi and his wife, sculptor Ina Aroita. What will the natives decide? Will they consent to further exploration of natural resources, or defend their mini-world? Powers also describes the fictional career of Evelyne, modeled on the legendary Sylvia Earle, who was one of the first women to explore the underwater world. The author depicts its extraordinary richness, coral reefs, and unknown species of fish and crustaceans, and his descriptions truly capture the imagination. However, he also depicts the destruction of this world, the littering of waters with plastic, and the rising water temperatures that are destroying biodiversity. Powers sensitizes us to the transience of a world we haven't even had time to properly explore, drawing our attention to the dark depths of the sea and the fading coral reefs.

The Threats of Artificial Intelligence

Another important topic is the rapidly evolving nature of artificial intelligence, visible in many different areas of the book. Todd is responsible for creating the Playground platform, which pays users in the Playbuck currency, allowing them to monetize their influence. The technology's development is so rapid that one of the prospective investors arrives on the island in a fully automated, unmanned ship. Early in his career, Todd is able to program very simple chess games, from which the user learns initial moves and strategies; by the end of his life, the computer program defeats chess masters. Powers raises questions about the limits of artificial intelligence and the extent of its interference in individual and societal lives, reflecting current anxieties.

Playground

The title itself suggests that we all play a kind of game in life – we take risks, whether conscious or not. Besides hard work, life also requires a bit of luck, as the novel's surprising ending illustrates – could any of the islanders even dream of what fate has in store for them? 

For what are all creatures – even me – constantly engaged in if not playing in the world, playing before their playful Creator? (p. 422)

Love

Additionally, the book depicts the beautiful marriage of Evelyne and Bart, where the husband had to sacrifice more so that his wife could develop professionally as a diver and explorer. But it also shows the cost of this self-absorption for Evie – the distance from their children, the feeling of incompatibility in everyday life, of not fitting in. The oceans were her world, but not her earthly existence. Living with passion has its price. However, Evie and Bart's marriage is presented in a warm, pleasant light. When one spouse falls ill, many a reader will be moved to tears.

An Interesting Voice on Current Issues

Despite its many strengths, the book was a very uneven read – I devoured the descriptions of nature quickly, but the multitude of characters and themes, as well as the varying timelines, made it somewhat difficult. Powers does not follow a chronological narrative, mixing different threads and characters' stories, although individual characters have different fonts for ease of use. I got lost in the various stories and struggled a bit towards the end. I think Playground is good, but not as good as Bewilderment, and not as crazy and uncompromising as The Overstory.

My rating: 7/10.

Author: Richard Powers
Title: Playground
Publishing House: Wydawnictwo Poznańskie , Poznań 2025
Translation: Anna Halbersztat
Number of pages: 424
ISBN: 978-83-68479-06-5

Richard Powers, Listowieść (The Overstory)

Epos o ekologii

Powieść Richarda Powersa, uznanego amerykańskiego pisarza, została w Polsce wydana w 2021 roku przez wydawnictwo WAB. Przyznam szczerze, że kiedy zobaczyłam okładkę i staranność wydania, po prostu nie mogłam się oprzeć. Zielona kropka na okładce z tekstem Zdobywca Nagrody Pulitzera (rok 2019) oczywiście pomogła mi rozwiać wszelkie wątpliwości. Tak więc jakieś dwa tygodnie temu zasiadłam wygodnie na kanapie i rozpoczęłam dość długą, po liczącą ponad 600 stron, lekturę. Znów, uczucia mam mieszane.

Starannie zaplanowana kompozycja

Książka Powersa podzielona jest na cztery części – Korzenie, Pień, Korona, Nasiona. W pierwszej części wyszczególnieni są bohaterowie  - Nicholas Hoel, członek rodu Hoelów, na których farmie rośnie wspaniały kasztan, Mimi Ma, córka chińskiego imigranta, czuje szczególny związek z morwą zasadzoną przez jej ojca, który w ten sposób chciał uhonorować swojego ojca i swoje kulturowe dziedzictwo, Adam Appich, jeden z czwórki rodzeństwa, na cześć którego ojciec zasadził na podwórku klon, Ray Brinkman i Dorothy Cazaly, którzy co roku sadzą w swoim ogrodzie jakąś roślinę, Douglas Pavlicek, któremu podczas wojny w Wietnamie ogromny figowiec ratuje życie po zestrzeleniu jego samolotu, Nelay Meehta, młody chłopiec  hinduskich korzeniach, podczas zabawy spada z dębu i łamie kręgosłup, ale jego ojciec zapewnia mu rozrywkę sprowadzając i składając w domu coraz to potężniejsze komputery, dzięki czemu chłopak w przyszłości będzie programował gry komputerowe; Patricia Westerford, młoda doktorantka, która prowadzi przełomowe badania o komunikacji drzew i szeregu wysyłanych przez nie sygnałów, która po początkowym uznaniu przez naukowy świat musi zmierzyć się z odrzuceniem jej osiągnięć i utratą naukowej pozycji; wreszcie – Olivia Vandergriff, studentka ekonomii, która życie spędza na zabawach, przygodnym seksie i miękkich narkotykach, zostaje porażona prądem w swoim mieszkaniu, gdzie nieprzytomną znajduje ją jej chłopak. W kolejnych częściach książki losy bohaterów zaczną się ze sobą przeplatać, a ich wspólną pasją będzie ratowanie środowiska naturalnego i zapobieganie rabunkowej wycince lasów.

Książka napisana pod tezę

Moje streszczenie oddaje dobrze moje postrzeganie książki – w pierwszej części podobały mi się osobiste, intymne relacje z przyrodą, wrażliwość na nią, podkreślanie związków pomiędzy bohaterami a naturą. Natomiast dalsze rozdziały mnie irytowały i wydawały się napisane pod konkretną tezę (skądinąd słuszną). Czy pokazywanie ekstremalnej formy walki o przyrodę, przykuwanie się do drzew by zapobiec ich wycince, obrażenia odnoszone przez protestantów, akcje dywersyjne, podpalenia jest naprawdę konieczne? Może inne formy protestów zawiodły, a świat obrócił obojętne oko na losy drzewostanów, a jednak mam wrażenie, że książka Petera Wohllebena Sekretne życie drzew dała więcej ruchowi pro-ekologicznemu niż Listowieść. Ona fascynowała opisami świata roślin, zachęcała czytelnika do uważnej obserwacji natury i lepszego jej poznania. Tutaj dalsze części wydawały mi się zbyt sztuczne i efekciarskie. Jednocześnie mam świadomość, że książka porusza jeden z najbardziej naglących współczesnych problemów i bezkompromisowo stara się zwrócić na niego uwagę. A jednak nie przekonuje mnie to.

Polityczna nagroda

Mimo wszystko starannie skomponowany utwór Powersa czytało mi się dobrze, choć ze wzrastającym zniecierpliwieniem. Pierwsza część Korzenie mnie wciągnęła i zachwyciła, kolejne niemiło zaskoczyły i wyłuskiwałam z nich przyrodnicze ciekawostki, dystansując się nieco od losów bohaterów i nie śledząc ich z nadmiernym napięciem. Mam wrażenie, że w Korzeniach drzewa i ludzie współpracowali, żyli w symbiozie, a w kolejnych częściach bohaterowie zajęli centralne miejsce i ten balans został zaburzony. Mam mieszane uczucia, czy warto, a samą nagrodę Pulitzera odbieram jako docenienie podjęcia ważnego tematu i ukłon w stronę sprawnego pióra autora, ale mocno podszyty polityczna agendą.

Moja ocena: 6/10.

Richard Powers, Listowieść
Wydawnictwo WAB, Warszawa 2021
Tłumaczenie: Michał Kłobukowski
Liczba stron: 620
ISBN: 978-83-280-7538-2

********************************************************************************

Ecological epic

The novel The Overstory by Richard Powers, a renowned American writer, was published in Poland in 2021 by WAB. I must admit that when I saw the cover and the care taken in the publication, I simply could not resist. The green dot on the cover with the text Pulitzer Prize Winner (2019) of course helped me dispel all doubts. So about two weeks ago I sat comfortably on the couch and began a rather long, over 600-page reading. Again, I have mixed feelings.

Carefully planned composition

Powers' book is divided into four parts - Roots, Trunk, Crown, Seeds. The first part details all main characters - Nicholas Hoel, a member of the Hoel family, on whose farm grows a magnificent chestnut tree; Mimi Ma, the daughter of a Chinese immigrant, feels a special connection to the mulberry tree planted by her father, who in this way wanted to honor his father and his cultural heritage; Adam Appich, one of four siblings, in whose honor his father planted a maple tree in the yard; Ray Brinkman and Dorothy Cazaly, who plant a plant in their garden every year; Douglas Pavlicek, whose life is saved by a huge fig tree during the Vietnam War after his plane is shot down; Nelay Meehta, a young boy of Indian origin, falls from an oak tree while playing and breaks his spine, but his father provides him with entertainment by bringing and assembling increasingly powerful computers at home, thanks to which the boy will program computer games in the future; Patricia Westerford, a young PhD student who conducts groundbreaking research on the communication of trees and the series of signals they send, who after initial recognition by the scientific world has to face the rejection of her achievements and the loss of her scientific position; finally – Olivia Vandergriff, an economics student who spends her life on fun, casual sex and soft drugs, is electrocuted in her apartment, where her boyfriend finds her unconscious. In the next parts of the book, the fates of the characters will begin to intertwine, and their common passion will be saving the natural environment and preventing predatory deforestation.

Book written to prove a known thesis

My summary reflects my perception of the book well – I liked the first part with the personal, intimate relationships with nature, the sensitivity to it, the emphasis on the connections between the characters and natural world. However, the later parts irritated me and seemed to be written for a specific thesis (which in itself is correct, by the way). Whether showing an extreme form of fighting for nature, chaining oneself to trees to prevent their cutting down, injuries sustained by protesters, sabotage, arson was really necessary remains a quiestion. Perhaps other forms of protest have failed, and the world has turned an indifferent eye on the fate of tree stands, and yet I have the impression that Peter Wohlleben's book The Secret Life of Trees has given more to the pro-ecological movement than The Overstory. German foreste’r work fascinated with its descriptions of the world of plants, encouraged the reader to carefully observe nature and get to know it better. Here, the later parts seemed too artificial and showy to me. At the same time, I am aware that the book addresses one of the most pressing contemporary problems and uncompromisingly tries to draw attention to it. And yet, I am not convinced.

Political appraisal

Despite everything, I read Powers' carefully composed work well, although with growing impatience. The first part Roots drew me in and delighted me, the next ones unpleasantly surprised me and I extracted nature curiosities from them, distancing myself a bit from the fate of the characters and not following them with excessive tension. It seems that in Roots trees and people cooperated, lived in symbiosis, and in the next parts the characters took the central place and the balance was disturbed. I have mixed feelings about whether it was worth it, and I see the Pulitzer Prize itself as appreciation for taking on an important topic and a nod to the author's skillful pen, but with a strong political agenda.

My rating: 6/10.

Author: Richard Powers
Title: The Overstory
Publishing House: WAB, Warsaw 2021
Translation: Michał Kłobukowski
Number of pages: 620
ISBN: 978-83-280-7538-2

   

Richard Powers, Zadziwienie (Bewilderment)

Ślimaki nagoskrzelne są ogromnie niedoceniane

Zdumiewające jest to, że w najnowszej powieści Richarda Powersa każdy znajdzie inny powód do zachwytu czy tytułowego zadziwienia. Wybitny i utytułowany amerykański pisarz stworzył książkę wielowątkową i z pewnością zaskakującą, oraz zdecydowanie mniej nawiedzoną, niż mogłaby sugerować okładka. Bałam się nachalności czy ideologicznego skrzywienia, a dostałam przepiękną historię miłości ojca i syna, z kryzysem klimatycznym przedstawionym oczami 9-cio latka.

Mój syn jest kieszonkowym wszechświatem, którego nie mam szans pojąć

Theo Byrne jest astrobiologiem, badającym możliwości istnienia życia w kosmosie. Theo tworzy całe światy dla swojego syna, Robina, chłopca, który ma kłopot z radzeniem sobie z rówieśnikami w szkole, a jednocześnie przez wiele godzin potrafi w skupieniu malować ginące gatunki, czy z niezwykłą wrażliwością i przejęciem obserwować krzywdy wyrządzane naturze. Pomiędzy ojcem i synem przewija się duch matki, aktywistki społecznej Ally, która zanim zginęła w wypadku samochodowym, zarządzała NGOsem dla kilku stanów. To po niej jej syn ma tak ogromną wrażliwość na świat. Chociaż Powers nie podaje diagnozy dotyczącej małego Robina, dla czytelnika jasne jest, że chłopiec cierpi na jakiś deficyt, nie potrafi okiełznać swoich emocji, bywa agresywny wobec siebie i innych. Szkoła sugeruje podawanie chłopcu psychotropów, jednak Theo zapisuje chłopca na eksperymentalną metodę neurofeedbacku, która w przypadku chłopca przynosi zaskakująco dobre efekty. Możemy więc obserwować niemal skokowy rozwój chłopca, a potem jego stopniową degradację wraz z ucięciem finansowania na badania.

Miłość rodzicielska

Dla mnie najważniejszym i najpiękniejszym tematem tej książki jest miłość ojca do syna. Chociaż Theo sam miał swoje demony z przeszłości, które udało mu się zwalczyć, i włożył ogrom pracy w zapracowaniu sobie na obecne akademickie stanowisko, poświęca swoją karierę dla swojego niedopasowanego do systemu syna. Naucza swoje genialne dziecko w domu, z nieziemską wręcz cierpliwością wspiera jego rozwój i pasje, jednocześnie zdając sobie sprawę ze swojej bezradności i błądzenia po omacku jako rodzic. Nagłe odejście żony, którą bardzo kochał, również nie pomaga. Jednak Theo zrobiłby dla Robina wszystko – i robi.

Granice prywatności

Chłopiec ma tak niesamowite osiągnięcia w terapii neurofeedbackiem, że za zgodą ojca zostaje przedstawiony w wynikach badań, oczywiście pod zmienionymi danymi. Jednak dla Internetu nie ma tajemnic i wkrótce interesują się nim różnorodni blogerzy, a filmiki z nim zyskują miliony odsłon. Jak chronić swoje ponadprzeciętnie wrażliwe dziecko w sieci? To kolejny temat, nad którym pochyla się Powers. Czy jest to w ogóle możliwe?

Zmiany klimatyczne

Dla wielu czytelników kluczowym tematem powieści będą zmiany klimatyczne widziane okiem dziecka. Być może jako dorośli powinniśmy z równym przejęciem postrzegać zachodzące w naturze procesy, zdawać sobie sprawę z wpływu człowieka na środowisko, bardziej przejąć się losem planety. Być może właśnie dlatego Powers patrzy na ten kluczowy temat z perspektywy dziecka, które nie choruje jeszcze na znieczulicę informacyjną, a współodczuwa ze światem. Może też dzięki takiemu przedstawieniu tematu nie jest on ani nachalny, ani tendencyjny, i to w uznaniu czytelnika leży, jaką przypiszemy mu wagę.

To moja pierwsza powieść pisarza, choć na półce już od jakiegoś czasu spoczywa Listowieść. Myślę, że po pozytywnym zaskoczeniu Zadziwienia z ciekawością po nią sięgnę.

Moja ocena: 7/10.

Richard Powers, Zadziwienie
Wydawnictwo WAB, Warszawa 2023
Tłumaczenie: Dorota Konowrocka-Sawa
Liczba stron: 368
ISBN: 978-83-8318-356-5

**************************************************************************

Nudibranchs are hugely underrated

The amazing thing is that in Richard Powers' latest novel Bewilderment, everyone will find a different reason for delight or title surprise. The outstanding and renowned American writer created a book that is multi-threaded and certainly surprising, and definitely less haunted than the cover might suggest. I was afraid of being pushy or ideologically biased, but what I got was a beautiful love story between father and son, with the climate crisis presented through the eyes of a 9-year-old.

My son is a pocket universe that I have no way of understanding

Theo Byrne is an astrobiologist who studies the possibility of life in space. Theo creates entire worlds for his son, Robin, a boy who has trouble getting along with his peers at school, and at the same time can spend many hours concentrating on painting endangered species, or observing with extraordinary sensitivity and concern the harm done to nature. Between father and son there is the spirit of his mother, social activist Ally, who managed an NGO for several states before she died in a car accident. It is because of her that her son has such great sensitivity to the world. Although Powers does not provide a diagnosis for little Robin, it is clear to the reader that the boy suffers from some kind of deficit, cannot control his emotions, and is aggressive towards himself and others. The school suggests giving the boy psychotropic drugs, but Theo enrolls the boy in an experimental neurofeedback method, which brings surprisingly good results for the boy. We can therefore observe the boy's almost rapid development and then his gradual degradation as funding for research was cut off.

Parental love

For me, the most important and beautiful theme of this book is the love of a father for his son. Although Theo himself had his own demons from the past, which he managed to conquer, and put a lot of work into earning his current academic position, he sacrifices his career for his son who does not fit into the system. He teaches his brilliant child at home, supports his development and passions with incredible patience, while at the same time realizing his helplessness and groping in the dark as a parent. The sudden departure of his wife, whom he loved very much, doesn't help either. But Theo would do anything for Robin – and so he does.

The limits of privacy

The boy has such amazing achievements in neurofeedback therapy that, with his father's consent, he is presented in the test results, of course with changed data. However, there are no secrets to the Internet and soon various bloggers are interested in him, and videos of him gain millions of views. How to protect your above-average sensitive child online? This is another topic that Powers explores. Is it possible at all?

Climate changes

For many readers, the key topic of the novel will be climate change as seen through the eyes of a child. Perhaps as adults we should be equally concerned about the processes taking place in nature, be aware of human impact on the environment, and be more concerned about the fate of the planet. Perhaps that is why Powers looks at this key topic from the perspective of a child who is not yet suffering from information anesthesia, but who feels with the world. Perhaps, thanks to this way of presenting the topic, it is neither intrusive nor biased, and it is up to the reader what weight we assign to it.

This is my first novel by the writer, although The Overstory has been on the shelf for some time. I think that after the positive surprise of Bewilderment, I will reach for it with curiosity.

My rating: 7/10.

Author: Richard Powers
Title: Bewilderment
Publishing House: Wydawnictwo WAB, Warsaw 2023
Translation: Dorota Konowrocka-Sawa
Number of pages: 368
ISBN: 978-83-8318-356-5