Jiyoung Kang, Mordercza pani Shim (Sim-Yeosaneun Killeo)

Sympatyczny bohater to za mało

Skusiła mnie okładka, prosta, kolorowa, z prawie dziecięcym rysunkiem kobiety z nożem. Dodatkowo na jesieni człowiek chętnie sięga po kryminały – można uruchomić nieco głowę, poszukać mordercy, poznać mroczne historie. Jednak tutaj miałam wrażenie dziwnej mieszanki, lekko dla mnie niestrawnej, momentami niedoprawionej, a w innych chwilach zbyt wyrazistej w smaku.

Bycie masarzem jako stęp do kariery mordercy

Twórczość Jiyoung Kang pozostaje w Polsce nieznana, a w poszukiwaniu pisarki można trafić choćby na południowokoreańską piosenkarkę i aktorkę o takim samym imieniu. Tymczasem pani Kang ma na swoim koncie kilka zbiorów opowiadań i kryminałów, ale dopiero Mordercza pani Shim przebiła się na polski rynek. Być może nie ma się co dziwić temu literackiemu fenomenowi – bohaterką jest 50-letnia wdowa, która przez wiele lat pracowała w masarni i porcjowała mięso. Po śmierci męża i utracie pracy odpowiada na przypadkowe ogłoszenie w gazecie i trafia na rozmowę o pracę, gdzie okazuje się, że jej umiejętności trzymania noża przydadzą się w znacznie szerszym zakresie, niż sądziła. Wdowa zostaje płatnym mordercą. Tak więc niepozorna, drobna, zaniedbana kobieta wkrótce wyrasta na jedną z najlepszych pracownic agencji Smile. Tak rozpoczyna się wielowątkowa, wieloosobowa akcja, w której trochę trudno się połapać.

Lista zarzutów

Tutaj zaczyna się moja, równie długa co lista bohaterów, lista zarzutów wobec książki. Jeśli kryminałowi się nie wierzy, nie jest on wiarygodny, to jest źle, bo nie ma sensu go czytać. Tak niestety jest tutaj od samego niemal początku. Pani Shim dostaje otwartą propozycję zostania mordercą, nikt nie prześwietla jej przeszłości, nie sprawdza jej umiejętności i siły. Tylko jej pierwsze morderstwo zostaje pokazane, i dzieje się to jak po maśle – jej ofiara się nie broni, pani Shim za pierwszym razem trafia bezbłędnie, nie ma nawet szczególnie dużych wyrzutów sumienia. Niczym w serialu Dexter, ona morduje tylko tych podłych ludzi, gwałcicieli, oszustów, stręczycieli, itd. Bardzo wygodne założenie. Nikt nie zastanawia się, jak drobna, styrana życiem 50-latka z tabletkami na nadciśnienie radzi sobie w swoim niełatwym zawodzie. Drugim grubym naruszeniem sensowności fabuły było wprowadzenie pani Lee, żony policjanta. Jej naiwny mąż po jednym przypadkowym podsłuchu i w zasadzie jednym dniu przepracowanym przez małżonkę w agencji Smile pali całą akcję, ufając swojej nieszczególnie inteligentnej żonie. Zero wiarygodności.

Nadmiar bohaterów i wątków

W samej fabule narratorów jest czternastu (Eunok Shim, Taesang Park, Shinja O, Seongran Lee, Oksun Lee, Sunyeong Lee, Junki Choi, Jina Kim, Hancheol Na, Sangho Kim, Misuk Hong, Hyeonseok Park, Jinseop Kim, Yeongshik Baek), więc w takiej ilości bohaterów, z których każdy opowiada nam swoją historię i domaga czytelniczego zainteresowania, można się pogubić. Koreańskie imiona i nazwiska nie pomagają. Przy takiej ilości głosów wszystkie one zlewają się w jeden – bohaterów w zasadzie nie da się odróżnić po samej narracji, więc ich pierwszoosobowa wypowiedź nic nie zmienia. Łatwo też jest się pogubić w fabule. Po drugie, nie mam też wrażenia, że lepiej poznałam kulturę Korei Południowej. Pojawia się sporo nieznanych terminów, ale słowniczek jest na samym końcu książki, choć w publikacji sporadycznie pojawiają się przypisy. To utrudnia odbiór powieści, a słowniczek, przyjmowany w jednej dawce, jest niestrawny i nie zostaje w głowie. Z mojej perspektywy skomplikowana i zagmatwana fabuła nie rekompensuje braku wiarygodności książki, nie daje wglądu w koreańską kulturę, słowem – naprawdę niewiele wnosi. Szkoda czasu.

Moja ocena: 5/10.

Jiyoung Kang, Mordercza pani Shim
Wydawnictwo Literackie, Kraków 2025
Tłumaczenie: Klaudia Szary
Liczba stron: 360
ISBN: 978-83-08-08668-1

**********************************************************************************

A likable protagonist isn't enough

I was drawn in by the cover—simple and colorful, featuring an almost childlike drawing of a woman holding a knife. Autumn is also a time when one naturally gravitates toward crime novels—a chance to engage the mind, hunt for a killer, and delve into dark tales. However, I found the result to be a strange concoction: somewhat hard to digest, at times under-seasoned, and at others, overpowering in flavor.

From butcher to hitwoman

Jiyoung Kang’s work remains largely unknown in Poland; a search for the author might even lead you to a South Korean singer and actress of the same name. In reality, Ms. Kang has published several collections of short stories and crime novels, but it is Mrs. Shim is a Killer that has finally broken through to the Polish market. Perhaps this literary phenomenon is hardly surprising: the protagonist is a fifty-year-old widow who spent years working in a butcher shop, portioning meat. After her husband’s death and the loss of her job, she answers a random newspaper ad and lands an interview where she discovers that her knife-handling skills will prove useful in ways far beyond what she imagined. The widow becomes a contract killer. Thus, this unassuming, petite, and unkempt woman soon rises to become one of the top operatives at the Smile agency. So begins a complex, multi-threaded plot involving a large cast of characters—one that can be a bit difficult to keep track of.

List of Grievances

Here begins my list of grievances against the book—a list as long as the roster of characters. If a crime novel fails to convince the reader—if it lacks credibility—then it is a failure, as there is no point in reading it. Unfortunately, that is the case here almost from the very start. Ms. Shim receives an open offer to become a killer; no one vets her past or checks her skills and physical strength. Only her first murder is depicted, and it goes off without a hitch: the victim puts up no fight, Ms. Shim strikes perfectly on her first attempt, and she feels no significant pangs of conscience. Much like in the TV series Dexter, she kills only the scum of the earth—rapists, fraudsters, pimps, and the like. A very convenient premise. No one stops to wonder how a petite, weary 50-year-old woman on high blood pressure medication manages in such a demanding line of work. A second major blow to the plot's plausibility is the introduction of Ms. Lee, a police officer's wife. Her naive husband—after a single information from his wife and essentially just one day of her working at the Smile agency—blows the entire operation by trusting his not-particularly-bright spouse. Zero credibility.

An Overload of Characters and Plotlines

The story features fourteen narrators (Eunok Shim, Taesang Park, Shinja O, Seongran Lee, Oksun Lee, Sunyeong Lee, Junki Choi, Jina Kim, Hancheol Na, Sangho Kim, Misuk Hong, Hyeonseok Park, Jinseop Kim, Yeongshik Baek); with so many characters—each telling their own story and begging for the reader's attention—it is easy to lose one's way. The Korean names don't help matters. With so many voices, they all blur into one; the characters are essentially indistinguishable based on their narration alone, rendering the first-person perspective pointless. It is also easy to get lost in the plot. Secondly, I didn't feel I gained any real insight into South Korean culture. While numerous unfamiliar terms appear, the glossary is located at the very end of the book—even though footnotes do appear sporadically throughout the text. This hinders the reading experience; a glossary consumed in a single chunk is indigestible and fails to stick in one's memory. From my perspective, the convoluted plot does not compensate for the book's lack of credibility or provide cultural insight; in short, it offers very little of value. A waste of time.

My rating: 5/10.

Author: Jiyoung Kang
Title: Mrs. Shim is a Killer
Publishing House: Wydawnictwo Literackie, Kraków 2025
Translation: Klaudia Szary
Page count: 360
ISBN: 978-83-08-08668-1

Tove Dietlevsen, Pokój Vilhelma (Vilhelms værelse)

Ostatnia powieść Tove Ditlevsen

Znam i lubię twórczość Tove Ditlevsen, więc z pewną ciekawością sięgnęłam po wydany w tym roku Pokój Vilhelma. To ostatnia książka duńskiej pisarki, która rok po jej wydaniu zmarła śmiercią samobójczą. Myślę, że ta powieść to swoiste pożegnanie, a może nawet ostrzeżenie przed tym, co miało nadejść. Chociaż na początku książkę czytało mi się bardzo ciężko, to zakończenie wbiło mnie w fotel.

Alter ego pisarki w centrum wydarzeń

Główną bohaterką powieści jest Lise, poetka, której twórczość cieszy się dużą popularnością. Kobieta ma ukochanego syna, Toma, który właśnie dorasta i zaczyna się spotykać ze swoją pierwszą dziewczyną, duże mieszkanie, z którego ma się wkrótce wyprowadzić, ma również niezapłacone podatki, bo jak wiele ludzi pióra zupełnie nie ogarnia spraw finansowych. Po dwudziestu latach opuścił ją mąż, Vilhelm, który odszedł do kolejnej już z rzędu kochanki. To rozstanie wprawia jednak pewną sekwencję wydarzeń w ruch, a bierność większości postaci nie zapobiegnie nadchodzącej tragedii. Wiele wydarzeń z książki ma odbicie w życiu autorki, a Lise jest jej alter ego.

Nieudane małżeństwo

Lise i Vilhelm nie byli bardzo zgodnym małżeństwem, Vilhelm wiecznie poprawiał Lise, a ona starała się dopasować do jego oczekiwań pod kątem ubioru, dbania o siebie, prowadzenia domu czy wreszcie pisarstwa. Mężczyzna uważał, że to dzięki niemu i podsuwanym przez niego lekturom jego żona tak rozkwitła literacko. Tymczasem Lise zaczęła wieść niezależną egzystencję – ku oburzeniu męża wyjechała na zaproszenie do Związku Radzieckiego, znalazła pierwszego kochanka, zaczęła pisać do gazet. Kiedy jednak Vilhelm się wyprowadził, a jego miejsca nie zapełnił Kurt, lokator od sąsiadku z góry, który nosił ubrania męża Lisy i starał się go naśladować, pisarka zaczęła myśleć o śmierci i podjęła pewne poważne decyzje.

Mężczyźni, którzy zawodzą

Mężczyźni przedstawieni w książce stanowią przykry widok. Począwszy od wspomnianego Kurta, który jest biernym pionkiem, najpierw w rękach podstarzałej sąsiadki, która z nim sypia, a potem wpycha go w ramiona Lise, a potem w domu pisarki i jej syna. Chowa się w swoim pokoju, rzadko wychodzi, trwoni majątek ludzi, u których mieszka, nie ma stałego zajęcia. Pewnego dnia po prostu wraca do swojego starego pokoju na górze. Vilhelm z kolei jest skupiony głównie na sobie i na swojej karierze (jest redaktorem naczelnym jednej z gazet), ma liczne kochanki, jest alkoholikiem, który ledwo się trzyma na nogach, a kiedy dowiaduje się, że żona przypuszczalnie zrobi sobie jakąś krzywdę, nie podejmuje żadnej reakcji, nie szuka jej, nie usiłuje jej pomóc. Wraca do biura, składa broń. Syn Lise i Vilhelma jest z kolei rozpuszczonym jedynakiem, zajętym swoim kotem, a potem – na szczęście – swoim budzącym się życiem i młodością. On także nie ma na tyle uwagi, żeby pomóc matce i zapobiec tragedii.

Zakochana w śmierci

Początkowo czytałam książkę z pewną odrazą, relacje i przestrzenie wydawały mi się duszne, brudne, odrażające, przykre. Lise jest oderwana od rzeczywistości, unosząca ponad nią, krucha, choć aktywna. Mężczyźni przebywają albo w swoich dusznych, zadymionych, ciemnych gabinetach, albo w mrocznych spelunkach – knajpach, pełnych alkoholu i kobiet. Potem jednak Ditlevsen ujęła mnie swoją wrażliwością, otwartością emocji, a w końcu – postrzeganiem śmierci, która daje wolność. To książka trudna, ciężka, nieprędka w lekturze, wymagająca, ale z każdą stroną coraz bardziej warta, by wytrwać do końca. Polecam. Zapowiada się bardzo ciekawa nowa seria wydawnicza.

Moja ocena: 9/10.

Tove Ditlevsen, Pokój Vilhelma
Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2026
Tłumaczenie: Iwona Zimnicka
Liczba stron: 184
ISBN: 978-83-8396-201-6

**********************************************************************************

Tove Ditlevsen’s Final Novel

I am familiar with and enjoy Tove Ditlevsen’s work, so I picked up Vilhelm’s Room—published this year—with some curiosity. It is the Danish writer’s final book; she died by suicide a year after its publication. I view this novel as a kind of farewell, or perhaps even a warning of what was to come. Although I found the book a difficult read at first, the ending left me stunned.

The Writer’s Alter Ego at the Center of Events

The novel’s protagonist is Lise, a highly popular poet. She has a beloved son, Tom—who is coming of age and starting to date his first girlfriend—and a large apartment she is soon to vacate; she also has unpaid taxes, as, like many writers, she has absolutely no grasp of financial matters. Her husband, Vilhelm, has left her after twenty years for yet another mistress. This separation sets a chain of events in motion, and the passivity of most characters fails to avert the impending tragedy. Many events in the book mirror the author’s own life, and Lise serves as her alter ego.

A Troubled Marriage

Lise and Vilhelm did not have a harmonious marriage; Vilhelm was constantly correcting Lise, while she tried to live up to his expectations regarding her appearance, grooming, housekeeping, and even her writing. The husband believed that his wife’s literary blossoming was due to him and the reading material he provided. Meanwhile, Lise began to lead an independent life—to her husband’s outrage, she travelled to the Soviet Union upon invitation, took a lover, and began writing for newspapers. However, when Vilhelm moved out and his place was not filled by Kurt—the upstairs neighbor’s lodger, who wore Lise’s husband’s clothes and tried to imitate him—the writer began to contemplate death and made some serious decisions.

Men Who Fail

The men portrayed in the book present a sorry sight. Take the aforementioned Kurt: a passive pawn, first in the hands of an aging neighbour who sleeps with him and then pushes him into Lise’s arms, and later within the household of the writer and her son. He hides in his room, rarely ventures out, squanders the assets of the people he lives with, and has no steady job. One day, he simply returns to his old room upstairs. Vilhelm, for his part, is focused primarily on himself and his career (he is a newspaper editor-in-chief); he has numerous mistresses and is an alcoholic who can barely stay on his feet. When he learns that his wife might be about to harm herself, he does nothing—he neither searches for her nor attempts to help. He simply returns to his office and gives up. Lise and Vilhelm’s son, in turn, is a spoiled only child preoccupied with his cat and later—fortunately—with his own awakening youth and life. He, too, lacks the attentiveness needed to help his mother and avert the tragedy.

In Love with Death

At first, I read the book with a certain aversion; the relationships and settings struck me as stifling, sordid, repulsive, and unpleasant. Lise is detached from reality—floating above it—fragile yet active. The men spend their time either in their stuffy, smoke-filled, dark studies or in gloomy dives—taverns awash in alcohol and women. Yet, Ditlevsen eventually won me over with her sensitivity, emotional openness, and—ultimately—her perception of death as a source of freedom. It is a difficult, heavy, and demanding book—not a quick read—but with every page, it proves increasingly worth the effort of seeing it through to the end. I recommend it. It promises to be a fascinating new publishing series.

My rating: 9/10.

Author: Tove Ditlevsen
Title: Vilhelm’s Room
Publishing House: Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2026
Translation: Iwona Zimnicka
Page count: 184
ISBN: 978-83-8396-201-6

Laura Cumming, Grom z jasnego nieba Opowieść o sztuce, życiu i nagłej śmierci (Thunderclap: A Memoir of Art and Life and Sudden Death)

Osobiste relacje z holenderskim malarstwem złotego wieku

Po książkę Laury Cumming sięgnęłam przed wyjazdem do Holandii, chcąc się nieco lepiej rozeznać w perłach XVII-wiecznego malarstwa holenderskiego. Pomysł całkiem trafiony przed wizytą w Amsterdamie, gdzie bogactwo muzeów zbija turystę z tropu, a nagromadzenie obrazów choćby w Rijks Muzeum może przyprawić o ból głowy. Z drugiej strony lekturę zaczynałam dwukrotnie, bo przy pierwszym podejściu książka mnie nieco znudziła i dopiero zbliżający się termin wyjazdu zmusił mnie do porządnego zabrania się do lektury. To dość nierówna pozycja.

Cichy bohater – Carel Fabritius

Głównym bohaterem Gromu z jasnego nieba jest Carel Fabritius (1622-12.X.1654), malarz, uczeń Rembrandta, który stworzył swój własny, niepowtarzalny styl. Chociaż zachowało się naprawdę niewiele obrazów na całym świecie (dokładnie 13 sztuk), to Fabritus przeżywa obecnie swoisty renesans. Mi sylwetkę artysty i jego dramatyczne losy przybliżyła powieść Szczygieł Donny Tartt, chociaż Cumming jest dokładniejsza w odtworzeniu losów malarza. Jako krytyk sztuki dotarła do wielu archiwalnych dokumentów i postarała się jak najdokładniej odtworzyć życie artysty, utratę rodziny (wszystkie jego dzieci zmarły za jego życia, jak również jego pierwsza żona). Autorka stara się odczytać wyraz twarzy artysty na autoportretach, dostrzega jego cierpienie i dojrzałość. Patrzy na jego obrazy bez żadnego dystansu, z osobistym zaangażowaniem i wielką wrażliwością, z perspektywy swojego życia i doświadczeń. Dodam, że większość omawianych dzieł jest w książce reprodukowana, co jest naprawdę istotne, bo można samemu spojrzeć na obraz, docenić kompozycję, kolorystykę, ujęcie tematu.

Bohaterowie poboczni

Autorka odmalowuje również współczesnych Fabritiusowi malarzy – jego mistrza Rembrandta, szanowanego i cenionego malarza, który żył ponad stan i zmarł w długach, czy wcześniej mało mi znanego Hendricka Avercampa, głuchoniemego od urodzenia, zwanego niemową z Kampen, który specjalizował się w zimowych scenach na lodowisku, gdzie naśladował Petera Breughla. W jej książce odnajdziemy również martwe natury Adriaena Coorte, Rachel Ruysch czy Marii van Oosterwijck, sporo miejsca poświęcone jest również Gerardowi ter Borch, który jak nikt inny potrafił malować tkaniny i ich blask. O każdej z tych osób podaje jakieś ciekawostki czy wykopane z ksiąg parafialnych i innych dokumentów szczegóły, z zaciekawieniem i wrażliwością odczytuje ich obrazy, robiąc to w ciekawy sposób.

Niepotrzebny bohater – ojciec autorki

Co mam książce do zarzucenia? Dwie rzeczy – przede wszystkim jest chaotyczna. Autorka w kilku miejscach wraca do tych samych tematów, analiz, jakby na powieść składały się napisane wcześniej eseje, których nie dało się już przerobić. Po drugie, Cumming wpisuje w swoją książkę o holenderskim malarstwie złotego wieku sylwetkę swojego ojca, malarza Jamesa Cumminga, a jago twórczość ma się do tej omawianej jak pięść do nosa. Rozumiem, że to ojciec nauczył ją wrażliwości na kolor i kompozycję, jednak uważam ten zabieg trochę za kryproreklamę i chwyt marketingowy, a trochę myślę, że jest to nieeleganckie wykorzystywanie czytelnika i jego uwagi. Dlatego książka zostawiła mnie z mieszanymi uczuciami. Natomiast to, co mi dała, to odkrycie, że o XVII-wiecznej sztuce hlednerskiej pisał przecież również nasz Zbigniew Herbert w Martwej naturze z wędzidłem – i to będzie moja kolejna lektura.

Moja ocena: 6/10.

Laura Cumming, Grom z jasnego nieba Opowieść o sztuce, życiu i nagłej śmierci
Wydawnictwo Literackie, Kraków 2026
Tłumaczenie: Anna Sak
Liczba stron: 328
ISBN: 978-83-08-08687-2

**********************************************************************************

A personal connection to Dutch Golden Age painting

I picked up Laura Cumming’s book before a trip to the Netherlands, wanting to familiarize myself a bit better with the gems of the 17th-century Dutch painting. It was a sound idea ahead of a visit to Amsterdam, where the sheer wealth of museums can overwhelm a tourist, and the sheer volume of paintings—even just within the Rijksmuseum—can cause a headache. On the other hand, I started reading it twice; the book bored me a little on the first attempt, and it was only the looming departure date that compelled me to really buckle down and read it. It is a rather uneven work.

The quiet protagonist – Carel Fabritius

The central figure of Thunderclap is Carel Fabritius (1622–1654), a painter and pupil of Rembrandt who developed his own unique style. Although very few of his paintings survive worldwide (exactly thirteen), Fabritius is currently experiencing something of a renaissance. I was first introduced to the artist and his dramatic life story through Donna Tartt’s novel The Goldfinch, though Cumming offers a more precise account of the painter’s life. As an art critic, she accessed numerous archival documents and strove to reconstruct the artist’s life—including the loss of his family (all his children, as well as his first wife, died during his lifetime)—with the utmost accuracy. The author attempts to interpret the expressions on the artist’s face in his self-portraits, discerning both his suffering and his maturity. She views his paintings without detachment—with personal engagement and great sensitivity—drawing upon the perspective of her own life and experiences. It is worth noting that most of the works discussed are reproduced in the book; this is crucial, as it allows the reader to examine the paintings firsthand and appreciate their composition, use of color, and treatment of the subject matter.

Supporting figures

The author also portrays painters who were contemporaries of Fabritius: his master Rembrandt—a respected and esteemed artist who lived beyond his means and died in debt—and Hendrick Avercamp, an artist previously unfamiliar to me. Deaf and mute from birth and known as the "Mute of Kampen," Avercamp specialized in winter skating scenes, emulating the style of Pieter Bruegel. The book also features the still-life works of Adriaen Coorte, Rachel Ruysch, and Maria van Oosterwijck, while devoting considerable space to Gerard ter Borch, an artist who possessed an unparalleled ability to capture the sheen and texture of fabrics. For each of these figures, she shares intriguing facts or details unearthed from parish registers and other documents, interpreting their paintings with curiosity, sensitivity, and an engaging narrative style.

An unnecessary figure: the author’s father

What criticisms do I have regarding the book? Two things: primarily, its structure is chaotic. In several places, the author revisits the same topics and analyses, creating the impression that the book is a compilation of previously written essays that could not be fully reworked. Secondly, Cumming weaves the story of her father—the painter James Cumming—into this book about Dutch Golden Age painting; his work bears absolutely no relation to the art being discussed. I understand that it was her father who taught her to appreciate color and composition; however, I view this device partly as covert advertising and a marketing ploy, and partly as an unseemly exploitation of the reader and their attention. That is why the book left me with mixed feelings. On the plus side, it led me to discover that our own Zbigniew Herbert also wrote about 17th-century Dutch art in Still Life with Bridle—and that will be my next read.

My rating: 6/10.

Author: Laura Cumming
Title: Thunderclap: A Memoir of Art and Life and Sudden Death
Wydawnictwo Literackie, Kraków 2026
Translation: Anna Sak
Page count: 328
ISBN: 978-83-08-08687-2