Sebastià Cabot, Listopad (Novembre)

Smutny Listopad

Listopad Sebastii Cabota to drugi komiks, który przeczytałam po Zaduszkach. Mimo że lekturę zakończyłam już dawno, znów nie mogłam się zabrać do recenzji i opisania swoich wrażeń, choć utwierdziłam się w przekonaniu, że komiksy nie są dla mnie.

Zarys fabuły

Sebastià Cabot to hiszpański artysta-grafik urodzony w Barcelonie, a obecnie mieszkający na Majorce. Autor ma na swoim koncie osiem książek graficznych, w tym Listopad, opublikowany przez polskiego wydawcę Timof Comics w 2012 roku. Jesienny tytuł i ponura szata graficzna dobrze oddają tematykę dzieła. Głównym bohaterem Listopada jest początkujący pisarz Gus, który pracuje w sklepie ze starymi płytami. Różne warstwy kolorystyczne symbolizują różne perspektywy czasowe – jedna pokazuje przeszłość, druga – wydarzenia teraźniejsze. Fabuła jest bardzo porwana i wydarzenia w zasadzie cały czas się przeplatają, często bez słowa komentarza, dlatego trudno mi było się połapać w chronologii. Gus poznaje w publicznej pralni Clarę i proponuje jej wynajem pokoju u siebie – tak zaczyna się ich zakończona rozstaniem znajomość. Również przyjaciółka Clary, Lucìa, niepoprawna nimfomanka, nie może znaleźć stałego partnera i zbudować związku. Na domiar złego, sklep z płytami, w którym pracuje Gus, finalnie bankrutuje, a jego właściciel przechodzi na emeryturę. Widzimy jednak, że bohaterowie układają sobie jakoś życie, chociaż w pesymistycznym tonie – dla Gusa „każda praca jest przejściowa”, choć finalnie udaje mu się wydać wymarzoną książkę. Przyjaciel Gusa, Mario, po nieudanej próbie samobójczej spłaca długi za sklep, który otworzył i też udaje mu się jakoś dojść do siebie. Lucìa samotnie wychowuje synka, Nicolasa. Clara znika z horyzontu z artystą, którego poznała na jednej z wystaw.

W melancholijnym tonie

Wydźwięk komiksu jest niesamowicie pesymistyczny – nikomu nie udaje się nawiązać wartościowej relacji, związki kończą się rozstaniami, a większość ludzi tkwi w swoich małych, zamkniętych światkach. Cabot przedstawia obraz społeczeństwa, który mnie trochę przeraża – młodzi ludzie tkwią w marazmie, wydaje się, że codzienność ich przeraża i przerasta, a wydarzenia przybierają niepotrzebnie dramatyczny przebieg. Nie ma dobrych zakończeń, nie ma też szczególnego wysiłku włożonego w ratowanie czegokolwiek, leci jak leci.

Komiks, utrzymany w stonowanej kolorystyce (głównie sepia i szarości) ma jedną kolorową klatkę – zdjęcie z imprezy sylwestrowej czwórki naszych przyjaciół. Poza tym jest monochromatyczny jak życie bohaterów. Kreska Cabota jest delikatna, wypełniona akwarelą, a autor lubi ujęcia pokazujące zagubienie w tłumie, samotność bohatera, przypadkowe spotkania, wielkość miasta, które tych bohaterów pochłania. Zdecydowanie twórca ma swój styl. Sporo serca włożył też autor w cytowanie filmów klasycznego kina noir i muzyki – mamy Freda Astaire’a i Dancing Cheek to Cheek, Woody’ego Allena, Franka Sinatrę. Coś, co się ciepło kojarzy i każdy to zna, co tworzy atmosferę komfortu i bezpieczeństwa, odskocznię od codzienności.

Nie przekonał mnie komiks Cabota, ale mocno zaskoczył. Nie spodziewałam się tak dołującej treści. Dodatkowo autor wiedział chyba, że jego plany czasowe się mieszają i są niedostatecznie czytelne, bo na wewnętrznej stronie tylnej okładki znajduje się swoistego rodzaju post scriptum z wytłumaczeniem, o co chodzi w tym komiksie. Ta powieść graficzna wymaga słownego dopowiedzenia. A przecież chyba nie o to chodzi?

Moja ocena: 3/10

Sebastià Cabot, Listopad
Wydawnictwo: Timof i cisi wspólnicy, Warszawa 2019
Tłumaczenie: Jakub Jankowski
Liczba stron: 192
ISBN: 978-83-65527-96-7

***********************************************************************************

Sad November

Sebastià Cabot's November is the second comic book I've read after The Property. Even though I finished reading it a long time ago, I couldn't bring myself to review and describe my impressions, although I remain convinced that comics are not for me.

Outline of the plot

Sebastià Cabot is a Spanish graphic artist born in Barcelona and currently living in Mallorca. The author has eight graphic books to his credit, including November, published by the Polish publisher Timof Comics in 2012. The autumn title and gloomy graphic design reflect the subject matter of the work well. The main character of November is a novice writer Gus, who works in a store selling old records. Different layers of color symbolize different time perspectives - one shows the past, the other - present events. The plot is very fragmented and events are basically constantly intertwined, often without a word of commentary, which is why I had a hard time following the chronology. Gus meets Clara in a public laundromat and offers to rent her a room at his place – this is how their relationship begins. Unfortnately, it ends in a breakup. Clara's friend, Lucìa, an incorrigible nymphomaniac, also cannot find a permanent partner and build a relationship. To make matters worse, the record store where Gus works eventually goes bankrupt, and its owner retires. However, we see that the characters somehow manage to get their lives together, although in a pessimistic tone – for Gus, "every job is temporary", although he eventually manages to publish his dream book. Gus's friend, Mario, after a failed suicide attempt, pays off the debts for the store he opened and also somehow manages to recover. Lucìa is raising her son, Nicolas, alone. Clara disappears from the horizon with an artist she met at one of the exhibitions.

In a melancholic tone

The tone of the comic is incredibly pessimistic - no one manages to establish a valuable relationship, any attempt ends in a breakup, and most people are stuck in their small, closed worlds. Cabot presents an image of society that scares me a little - young people are stuck in stagnation, it seems that everyday life scares and overwhelms them, and events take an unnecessarily dramatic course. There are no good endings, there is no particular effort put into saving anything, it goes as it goes.

The comic, maintained in subdued colors (mainly sepia and grays) has one colorful frame - a photo from the New Year's Eve party of our four friends. Apart from that, it is monochromatic like the lives of the characters. Cabot's line is delicate, filled with watercolors, and the author likes shots showing getting lost in a crowd, the loneliness of the character, accidental meetings, the size of the city that absorbs these characters. The creator definitely has his own style. The author also put a lot of heart into quoting classic noir films and music – we have Fred Astaire and Dancing Cheek to Cheek, Woody Allen, Frank Sinatra. Something that is warmly associated and well known, that creates an atmosphere of comfort and safety, a break from everyday life.

I was not convinced by Cabot's comic, but it surprised me a lot. I did not expect such depressing content. In addition, the author/publisher probably knew that his time plans were mixed up and not clear enough, because on the inside back cover there is a kind of post scriptum explaining what this comic is about. This graphic novel requires verbal completion. And it’s not how it’s supposed to be?

My rating: 3/10

Author: Sebastià Cabot
Title: November
Publisher: Timof i cisi wspólnicy, Warsaw 2019
Translation: Jakub Jankowski
Number of pages: 192
ISBN: 978-83-65527-96-7

Irene Solá, Ja śpiewam, a góry tańczą (Canto jo i la muntanya balla)

Czarowna historia

Powieść Ja śpiewam, a góry tańczą katalońskiej pisarki Irene Solá jest przesycona dziwnością. Już sam tytuł sugeruje, że przyroda jest tu równoważnym bohaterem, narratorem na równi z bohaterami. Ta wielogłosowa książka rysuje historię, w której łatwo jest się pogubić, ale która złapie uważnego czytelnika za serce.

Bohaterowie w tle

Urodzona w 1990 roku Irene Solá ma za sobą swój pisarski debiut – w 2012 roku opublikowała tomik wierszy Bestia, a pierwszą powieść The Dams w 2017 roku. Ja śpiewam, a góry tańczą to dojrzała proza, mocno dźwięcząca poezją, skupiająca się na historiach i ludowych opowieściach z górskich rejonów. Natura jest w niej równorzędnym narratorem, od grzybów, przez sarny i niedźwiedzie, po góry i chmury, dzięki czemu zyskujemy zupełnie inny, wielopoziomowy obraz, a bohaterowie książki tylko się w nim przewijają, więc ich historię trzeba śledzić w słowach innych.

W poszukiwaniu przebaczenia

Sama fabuła jest dramatyczna, ale ta dramatyczność rozpływa się w narracji. Mia i Hilari to rodzeństwo wychowujące się razem w górach. Ich ojca Domèneca zabił piorun, więc wychowaniem dzieci zajmuje się tylko matka Sió. Wkrótce z bratem i siostrą zaprzyjaźnia się Jaume, syn niepiśmiennych rodziców zwanych w wiosce gigantami (ze względu na ich potężną budowę). Między nastoletnimi Mią i Jaumem szybko rodzi się uczucie, jednak tylko do wypadku – przez przypadek podczas polowania na sarnę Jaume śmiertelnie zranił Hilariego, za co trafił do więzienia na kilka lat. Mimo, ze zakochana dziewczyna usiłuje się z nim skontaktować, ten odrzuca wszystkie prośby o widzenie, i dopiero potrącenie sarny kieruje go do domu Mii w poszukiwaniu wybaczenia.

Wielogłosowość narracji

Tak wstrząsająca fabuła zaskakuje spokojem narracji, poetyckością języka. Wydarzenia są rozwodnione przez wielogłosowość relacji, a bohaterowie często pojawiają się w oddali, wzmiankowani, przykryci innymi historiami, które dla innych narratorów mają większe znaczenie. To ciekawy zabieg, który uspokaja przebieg całej akcji, ale też szereguje historie bohaterów na równi z innymi narracjami, innymi światami (zwierzęcym, roślinnym). Człowiek jest tylko elementem układanki, a nie głównym motorem sprawczym, jest zależny od kaprysów natury (Domènec zabity przez piorun). Jednak proza katalońskiej pisarki mieści również baśniowe postaci – pojawiają się wodne panny, wiedźmy, postaci ze świata legend, i również mają swoją szansę w opowiedzeniu swojej wersji historii.

Książka Irene Solá jest arcyciekawa – i z formalnego, strukturalnego punktu widzenia, i z poziomu fabuły. Zaryzykowałabym twierdzenie, że zarzuca na czytelnika czar, wymuszając skupienie i uwagę. Jeśli dodatkowo było się na Europejskiej nocy literatury i niektóre fragmenty czytane są w głowie głosem i w interpretacji pani Edyty Jungowskiej, to jest już naprawdę dobrze. Mogę z czystym sumieniem polecić tę niedługą lekturę.

Moja ocena: 8/10.

Irene Solá, Ja śpiewam, a góry tańczą
Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2023
Tłumaczenie: Barbara Bardadyn
Liczba stron: 224
ISBN: 978-83-8191-620-2

******************************************************************************

A story that casts a spell

The novel When I Sing, Mountains Dance by the Catalan writer Irene Solá is filled with strangeness. The title itself suggests that nature is a ligitimate hero here, a narrator on an equal footing with the characters. This multi-voiced book tells a story in which it is easy to get lost, but which will capture the heart of an attentive reader.

Heroes in the background

Born in 1990, Irene Solá made her debut as a writer in 2012, when she published a book of poems called The Beast, and her first novel The Dams in 2017. When I Sing, Mountains Dance is mature prose, strongly resonant with poetry, focusing on stories and folk tales from mountain regions. Nature is an equal narrator in it, from mushrooms, through deer and bears, to mountains and clouds, thanks to which we gain a completely different, multi-level picture, and the book's characters only pass through it, so their story must be followed in the words of others.

In search of forgiveness

The plot itself is dramatic, but this drama dissolves in the narrative. Mia and Hilari are siblings growing up together in the mountainous region. Their father Domènec was killed by a lightning, so only their mother Sió is responsible for raising the children. Soon, Jaume, the son of illiterate parents called giants in the village (due to their massive posture), becomes friends with the brother and sister. A feeling quickly develops between teenagers Mia and Jaume, but only until an accident - while hunting a deer, Jaume mortally wounded Hilari, for which he was imprisoned for several years. Even though the indatuated girl tries to contact him, he rejects all requests to see him, and only many years later, after hitting a deer, he goes to Mia's house in search of forgiveness.

Multi-voiced narrative

Such a shocking plot surprises with the calmness of the narrative and the poetry of the language. Events are diluted by the multi-voiced nature of the accounts, and the characters often appear in the distance, mentioned, covered by other stories that are more important to other narrators. This is an interesting procedure that calms down the entire action, but also ranks the characters' stories on par with other narratives, other worlds (animal, plant). Man is only a piece of the puzzle, not the main driving force, he is dependent on the whims of nature (like Domènec killed by lightning). However, the Catalan writer's prose also includes fairy-tale characters - water maidens, witches, characters from the world of legends, and they also have their chance to tell their version of the story.

Irene Solá's book is extremely interesting - both from a formal, structural point of view, and from the plot level. I would venture to say that it casts a spell over the reader, forcing focus and attention. Additionally, if you were at the European Night of Literature and some fragments are read in your head with the voice and interpretation of an actress Edyta Jungowska, then the book gathers another depth. I can wholeheartedly recommend this short read.

My rating: 8/10.

Author: Irene Solá
Title: When I Sing, Mountains Dance
Publishing House: Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2023
Translation: Barbara Bardadyn
Number of pages: 224
ISBN: 978-83-8191-620-2