Auđur Ava Ólafsdóttir, DJ Bambi

Wszechogarniający spokój

Po książki z Wydawnictwa Poznańskiego z serii dzieł pisarzy skandynawskich sięgam bez wahania, bo do tej pory się nie zawiodłam, a często zdarzają się pozycje wybitne. Islandzka pisarkę Auđur Ava Ólafsdóttir znam już z utworu Blizna, więc po frapującą, lukrową okładkę najnowszej powieści DJ Bambi sięgnęłam niemal wbrew sobie, mając już stos innych, bibliotecznych książek, i kompletnie nie sprawdzając, co kryje się w środku. Jednak niespełna 200 stron czytało się naprawdę szybko.

Temat tranzycji płciowej i transseksualności

DJ Bambi przypomina trochę powieść Aleksandy Zbroi Muszę Ci coś powiedzieć pod tym względem, że przybliża inną, nieznaną perspektywę i pozwala spojrzeć na świat nieco innymi oczami. Główną bohaterką powieści jest bowiem Logn, transpłciowa, 61-letnia kobieta, czekająca na swoją operację zmiany płci. Autorka opowiada o jej życiu – przekonaniu, że urodziła się w złym wcieleniu, stopniowe odkrywanie swojej tożsamości, małżeństwo, narodziny i wychowanie syna, świadome opóźnianie coming outu, aż po bolesne wyznanie – do żony, potem do syna, i oczekiwanie akceptacji. Ólafsdóttir pokazuje odrzucenie na wielu poziomach, ból bliskich, próby zrozumienia, ale też poczucie krzywdy i bycia oszukiwanym. Odrzucenie przez społeczność, spojrzenia na ulicy, pobicia. Ale także głębokie poczucie bycia w prawdzie z samą sobą, odzyskania swojego ciała, swojej tożsamości, czucia się dobrze ze sobą. Wszechogarniający spokój związany ze zbliżającą się operacją zmiany płci, zasponsorowaną zresztą przez brata bliźniaka po sześciu latach oczekiwania w krajowym systemie zdrowotnym.

Pozycja monotematyczna

Głównym i niemal jedynym tematem książki jest tranzycja i proces zmiany płci, który akurat dla mnie nie jest tak istotny. Przeczytałam więc pozycję Ólafsdóttir trochę bardziej z poczucia obowiązku niż z autentycznego zainteresowania. Z pewnością pozwala lepiej zrozumieć trudną sytuację osób uwięzionych nie w swoim ciele, ich głębokie pragnienie bycia sobą, dramat najbliższych, gdy ojciec okazuje się być drugą mamą. Ogromną wrażliwość, delikatność, strach. Ale ta monolityczna monotematyczność była dla mnie może trochę nużąca – Zbroja przy swojej książce o wirusie HIV oprócz jednostkowej historii pokazała także mechanizm działania choroby, różne podejście do opieki w różnych krajach, reakcje społeczne i rodzinne. Fakt, zrobiła to na niemal czterystu stronach, ale jej relacja była dzięki temu wielowymiarowa i wielowątkowa. Tutaj takiego szerszego spojrzenia mi zabrakło. Dlatego powiedziałabym, że będzie to znakomita książka dla osób, które albo same odkrywają albo układają się ze swoją tożsamością, która pozwoli prześledzić ścieżkę kogoś innego w drodze do prawdy i wszystkie trudności na drodze, wesprzeć w procesie tranzycji. To pozycja dla osób zainteresowanych tematem. Dla czytelników, dla których ten temat jest marginalny, może być nużąca.

Moja ocena: 6/10.

Auđur Ava Ólafsdóttir, DJ Bambi
Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2025
Tłumaczenie: Jacek Godek
Liczba stron: 196
ISBN: 978-83-68479-87-4

********************************************************************************

Overwhelming Peace

I reach for books from Wydawnictwo Poznańskie's series by Scandinavian writers without hesitation, as I've never been disappointed so far, and they often turn out to be outstanding titles. I already know Icelandic writer Auđur Ava Ólafsdóttir from her book Hotel Silence, so I picked up the intriguing, glossy cover of latest novel DJ Bambi almost against my will, already having a stack of other library books and completely unfamiliar with what lay inside. However, with just under 200 pages, it was a very quick read.

The Theme of Gender Transition and Transsexuality

DJ Bambi is somewhat reminiscent of Aleksandra Zbroja's novel I Have to Tell You Something in that it offers a different, unfamiliar perspective and allows you to see the world through slightly different eyes. The novel's main character is Logn, a 61-year-old transgender woman awaiting her gender reassignment surgery. The author recounts her life – the conviction that she was born into the wrong incarnation, the gradual discovery of her identity, marriage, the birth and raising of her son, the conscious delay of coming out, and finally the painful confession – to her wife, then to her son, and the expectation of acceptance. Ólafsdóttir portrays rejection on many levels, the pain of loved ones, attempts at understanding, but also a sense of injustice and being deceived. Rejection by the community, stares on the street, beatings. But also a deep sense of being true to oneself, reclaiming one's body, one's identity, and feeling good about oneself. The overwhelming peace associated with her upcoming gender reassignment surgery, sponsored by her twin brother after six years of waiting in the national healthcare system.

A Monothematic Book

The main and almost sole theme of the book is transition and the process of changing one's gender, which isn't particularly important to me. Therefore, I read Ólafsdóttir's book more out of a sense of duty than genuine interest. It certainly allows for a better understanding of the difficult situation of people trapped in a different body, their deep desire to be themselves, the drama of loved ones when their father turns out to be a second mother. There's immense sensitivity, tenderness, fear. But this monolithic focus was perhaps a bit tedious for me – in her book about HIV, Zbroja, in addition to an individual story, also showed the mechanism of the disease, the different approaches to care in different countries, and the social and family reactions. True, she did this in almost four hundred pages, but her account was therefore multidimensional and multi-threaded. Here, I lacked that broader perspective. Therefore, I would say this will be an excellent book for those either discovering or coming to terms with their identity, allowing them to trace someone else's path to truth and supporting them in the transition process. This is a book for those interested in the topic. For readers for whom this topic is peripheral, it may be a bit tedious.

My rating: 6/10.

Author: Auđur Ava Ólafsdóttir
Title: DJ Bambi
Publishing House: Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2025
Translation: Jacek Godek
Number of pages: 196
ISBN: 978-83-68479-87-4