Kiran Desai, Zadyma w dzikim sadzie (Hullabaloo in the Guawa Orchard)

Bardzo się na tę książkę cieszyłam - pięknie wydana przez wydawnictwo Znak, głośny debiut znanej pisarki, z ilustracją celnika Rousseau na okładce. Zapowiadała się fenomenalnie. Po lekturze uczucia mam mieszane.

Bohaterem jest młody Sampath Chawla, który usiłuje ułożyć sobie życie w spokojnym miasteczku Shakhot, ale komletnie mu się to nie udaje i ma wrażenie, że się dusi. Męczy go i nuży monotonna praca na poczcie (jedyną rozrywką jest czytanie cudzych listów, co znacznie przyczyni się do jego kariery jako proroka), dusi się w ciasnym mieszkanku z rodziną, nie spełnia wymagań despotycznego ojca. W końcu, po pokazaniu gołego tyłka na weselu córki swojego szefa, ucieka z miasteczka i "osiedla się" na drzewie w sadzie gujaw niedaleko. Kiedy zaniepokojonej rodzinie udaje się go w końcu odnaleźć, Sampath odmawia zejścia z drzewa i zaczyna odczuwać radość i wolność. Wygłasza kilka zawiłych kwestii, potem używa wiedzy zdobytej w listach i zaczyna zdobywać sławę proroka. Przedsiębiorczy ojciec chłopaka, pan Chawla, rozkręca doskonały biznes, sprzedając kwiaty i drobne upominki jako dary dla swojego syna, a w końcu również jego zdjęcia. Matka Sampatha, Kulfi, jest owładnięta pasją zarówno gotowania, jak i jedzenia. Kiedy jest w ciąży ze swoim pierwszym dzieckiem, jej apetyt jest niepohamowany. Dookoła panuje susza, wszyscy oczekują nadejścia monsunu, a ona wyprzedaje rodzinny majątek za owoce i warzywa. 20 lat później, kiedy jej syn zostaje prorokiem, gotuje mu potrawy, o jakich nikt wcześniej nie słyszał, składające się ze stu lub więcej składników, i wciąż podróżuje po okolicy, szukając nowych, nieznanych smaków. Jej ostatni gulasz będzie miał jeden naprawdę zadziwiający składnik...

Jest jeszcze młodsza siostra Sampatha, Pinky, która stara się ułożyć sobie życie w cieniu brata i niespodziewanie znajduje miłość podczas wyprawy na lokalny targ, gdzie sprzedawca lodów broni ją przed napadem małp i dzielnie ratuje sztuczną szczękę jej babci. Pinky w rewanżu odgryza mu kawałek ucha... i zdezorientowanemu chłopakowi zabiera sporo czasu, bu zorientować się, że tak właśnie objawia się jej miłość. Młodzi planują uciec razem.

Wątek małp zajmuje w powieści ważne miejsce. Najpierw pojawiają się, atakując ludzi idących do kina i rabując ich z orzeszków ziemnych i innych przekąsek, a potem odkrywają schronienie Sampatha i składane mu dary i zmieniają miejsce bytowania. Kilka tygodni później odkrywają smak alkoholu i od tej pory odwiedzający Sampatha podróżni nie mają chwili spokoju. Jak się można spodziewać, kilka lokalnych osobistości zaczyna się angażować w rozwiązanie tego problemu, a nowy zarządca odrzuca jedno po drugim. W końcu zapada decyzja, by małpy wyłapać i wywieźć, a zamieszanie związane z akcją jest kulminacyjnym punktem książki.

Sama byłam dwa razy w Indiach i odnajduję w książce Desai indyjską rzeczywistość: panujący tam chaos, częściową bylejakość i rozwiązania na chwilę, które potem trwają latami. Nieudolność władzy, brak komunikacji, samowolę poszczególnych jednostek. A jednak to wszystko się toczy, działa, trwa, a na tych niestabilnych fundamentach wzrasta wciąż coś nowego. Uwarunkowania kulturowe, rola kobiety w społeczeństwie i jej pozorna słabość, a rzeczywista władza, hierarchiczny uklad społeczeństwa, gdzie nawet (a może zwłaszcza) w państwowej instytucji pracownicy muszą porzucać swoje służbowe obowiązki na rzecz zachcianek przełożonego.

Sampath wyrywa się z tych więzi i z życia, którego nie jest w stanie znieść. Drzewo w sadzie oznacza dla niego wolność i zbliżenie z naturą, ale ogarniające wszystko więzy społeczne niweczą wszystko i wkrótce młodzieniec jest zmuszony do kolejnej uczieczki.
Skąd więc, skoro mamy do czynienia z książką tak barwną, pełną wydarzeń z pogranicza rzeczywistości i jawy, z akcją toczącą się wartko - moje poczucie niedosytu? Miałam wrażenie, że to sprawnie napisana wprawka literacka, dobry początek bardzo popularnej i szeroko znanej pisarki, ale ja raczej ślizgałam się po powierzchni wydarzeń, niż faktycznie w nie angażowałam. Zakończenie jest dobre, otwarte, zaskakujące, sama powieść barwna, ale jak dla mnie - tylko na raz.

Kiran Desai, Zadyma w dzikim sadzie
Wydawnictwo Znak
Kraków 2008
Tłumaczyła: Małgorzata Dobrowolska
ISBN: 978-83-240-0926-8

_________________________________________________________________________

I was very excited about this book - beautifully published by Znak, the famous debut of a well-known writer, with an illustration of Jean Rousseau on the cover. Seemed to be phenomenal. However, after reading my feelings are mixed up.

The protagonist is young Sampath Chawla, who tries to settle down in a quiet town of Shakhot, but he does not manage and feels that he is suffocating. He is tired of monotonous work at the post office (the only entertainment is reading other people's letters, which will significantly contribute to his career as a prophet), restricted in a small flat with his family, does not meet the expectations of his despotic father. Finally, after showing the naked ass at the wedding of the daughter of his boss, he escapes from the town and "settles down" on a tree in the Guava orchard nearby. When the worried family manages to finally find him, Sampath refuses to leave the tree and begins to feel joy and freedom. He phrases a few complicated remarks, then uses the information he found in the letters and begins to gain the fame of the prophet. The enterprising father of the boy, Mr. Chawla, is starting a great business by selling flowers and small items as gifts for his son, and finally also his photos. Sampath's mother, Kulfi, is overwhelmed by the passion for both cooking and eating. When she is pregnant with her first child, her appetite is unrestrained. Drought is everywhere, everyone expects the arrival of the monsoon, and she sells the family property for fruits and vegetables. 20 years later, when her son becomes a prophet, she cooks the food that no one has heard of before, consisting of one hundred or more ingredients, and still travels around the area, looking for new, unknown flavors. Her last goulash will have one really amazing ingredient ...

There is also Sampath's younger sister, Pinky, who tries to live her life in the shadow of her brother and unexpectedly finds love during a trip to the local market, where the ice cream seller defends her against the attack of monkeys and bravely rescues her grandmother's artificial jaw. Pinky in the rematch bites a piece of his ear off ... and it takes some time for the confused boy to realize that this is how her love manifests. The young couple plans to escape together.

The monkey thread plays an important place in the novel. First they appear, attacking people going to the cinema and robbing them of peanuts and other snacks, and then they discover Sampath's shelter and gifts offered to him and change their place of living. A few weeks later, they discover the taste of alcohol and from now on, Sampath's visitors have no time to rest. As one might expect, several local authorities begin to get involved in solving this problem, and the new administrator rejects one by one. In the end, the decision is made to catch the monkeys and remove them, and the confusion associated with the act is the climax of the book.

I've been to India twice, and I find in Desai's book the Indian reality: the chaos, partial mediocrity and temporary solutions that prove to be permanent. Inability of power, lack of communication, arbitrariness of individual units. And yet it all goes on, works and lasts, and on these unstable foundations something new is constantly growing. Cultural determinants, the role of women in society and its apparent weakness, and real power, hierarchical system of society, where even (and perhaps especially) in the state institution employees have to abandon their official duties in favor of the superior's whims.

Sampath breaks away from these ties and from a life he can't stand. The tree in the orchard means freedom and closeness to nature for him, but all-encompassing social ties destroy everything, and soon the young man is forced to flee once again.

So, since the book is so colorful, full of events from the borderline of reality and magic, with the action going on rapidly - why do I lack something? I had the impression that it was a well-written as a literary practice, a good start to a very popular and widely known writer, but I was more likely to slip across the surface of the events than actually engage in them. The ending is good, open, surprising, the novel is colorful, but for me - reading just for one time.



Author: Kiran Desai
Title: Hullabaloo in the Guawa Orchard
Publishing House Znak
Krakow 2008
Translated by: Małgorzata Dobrowolska
ISBN: 978-83-240-0926-8

Levi Henriksen, Śnieg przykryje śnieg (Snø vil falle over snø som har falt)

Sięgnęłam po książkę Levi Henriksena, bo bardzo podobała mi się inna jego powieść, Śpiew harfy. Nie spotkało mnie rozczarowanie, ale uważam, że poprzedniczka, którą czytałam, jest jednak o niebo lepsza. Nie lubię naciąganych i celowo sztucznie melodramatyzowanych zabiegów, a tu niestety na taki napotkałam.

 Dan Kaspersen wraca do rodzinnej miejscowości Skogla po odsiedzeniu dwuletniego wyroku za przemyt narkotyków. Okoliczności jego powrotu są wyjątkowo przygnębiające, ponieważ trafia dokładnie na pogrzeb swojego brata Jakoba, który - teoretycznie przynajmniej - popełnił samobójstwo. Dan podejmuje kroki, by sprzedać gospodarstwo po rodzicach i wynieść się z miejscowości, ale śmierć brata nie daje mu spokoju. Plus oczywiście pojawia się piękna młoda kobieta, Mona Steinmyra, której obecność mąci nieco już i tak nieuporządkowany świat byłego więźnia.

Dan szybko staje się niechcianym gościem, gdy jeden z zamożniejszych obywateli miasta, Oscar Thrane, zostaje brutalnie pobity i obrabowany, a podejrzenie spada na świeżo wypuszczonego z więzienia młodzieńca. Zwłaszcza, że z wnukiem Oscara, Kristianem, Dan robił szemrane interesy i to właśnie przez niego trafił do więzienia. Dlatego Dan szybko trafia pod obserwację policji.
Potem jest już zgodnie z oczekiwaniami - lokalny rzezimieszek usiłuje wkopać Dana w głebokie tarapaty i okazuje się ojcem dziecka przypuszczalnym ojcem dziecka zgwałconej Mony. To jest właśnie melodramatyzm, o którym wspominałam na początku.

W sumie - fabula toczy się wartko, ale jest przewidywalna, a postaci bardzo czarno-białe. Kristian i jego siostra są jednoznacznie źle, Dan to bohater nawrócony, Mona to dama w opresji, ale tak nijaka, że aż przykro czytać. Nie ma czegoś, co by książkę wyróżniało, chociaż napisana jest sprawnie i ma te same motywy, co w poprzedniej książce - wątek duszpasterwstwa, religii, wspólnoty; piękne opisy przyrody i piękny obraz gorącej kawy w ciepłym domu, gdy na dworze zimno. Plus jedno z moich największych rozczarowań - ostatnie słowa Dana, które zamykają książkę i mają podsumować przemianę bohatera. Spodziewałam się, że będą sformułowane niemal aforystycznie, ale są niezgrabne i zdecydowanie za długie.

Chyba jednak "psychologiczny thriller", jak opisuje powieść na okładce wydawca, nie ma w sobie ani za dużo z psychologii, ani z thrillera.



Levi Henriksen, Śnieg przykryje śnieg
Wydawnictwo Smak słowa
Sopot 2017
Tłumaczyła: Milena Skoczko
ISBN: 978-83-64846-07-6

______________________________________________________________________

I reached for the book by Levi Henriksen, because I really liked his other novel, Harp Song. I was not disappointed, but I think that the previous one is much better. I do not like drawn and deliberately artificially melodramatized elements, and unfortunately I have encountered such here.

Dan Kaspersen returns to his hometown Skogla after serving a two-year sentence for drug trafficking. The circumstances of his return are extremely depressing, because he goes directly to the funeral of his brother Jakob, who - theoretically at least - has committed suicide. Dan takes steps to sell the farm of his parents and get out of town, but the death of his brother gives him no peace. Plus, of course, there is a beautiful young woman, Mona Steinmyra, whose presence is already disturbing the somewhat disordered world of the former prisoner.

Dan quickly becomes an unwanted visitor when one of the wealthier citizens of the city, Oscar Thrane, is brutally beaten and robbed, and the suspicion falls on a freshly released young man. Especially that with Oscar's grandson, Kristian, Dan did his dirty business which led him to prison. That's why Dan quickly gets under police surveillance.

Then it goes in line with what's expected - the local cutthroat tries to dig Dan into deep trouble and turns out to be the supposed father of Mona's child, a fruit of rape. This is the melodrama that I mentioned at the beginning.

All in all - the plot is quick, but predictable and the characters are very black and white. Kristian and his sister are clearly bad characters, Dan is a converted hero, Mona is a lady in oppression, but so bland that it's unpleasant to read. There is nothing that would make the book stand out, although it is written efficiently and has the same motives as in the previous book - of pastoral activity, religion and community; beautiful nature descriptions and a beautiful picture of hot coffee in a warm home when it's cold outside. Plus one of my biggest disappointments - Dan's last words that close the book and summarize the transformation of the hero. I expected that they would be formulated almost aphoristically, but they are clumsy and definitely too long.

Turns out that the "psychological thriller", as the novel is described on the cover by the publisher, is neither very psychological not much of a thriller.


Author: Levi Henriksen
Title: Snow will cover snow
Publishing House Smak słowa

Sopot 2017

Transated by: Milena Skoczko
ISBN: 978-83-64846-07-6

Levi Henriksen, Pieśń Harfy (Harpesang)

Przez pierwsze kilkadziesiąt stron miałam duży kłopot, żeby się do "Pieśni Harfy" przekonać. Książka wcale nie rozkręca się powoli, wręcz przeciwnie. Naszego głównego bohatera, producenta muzycznego Jima Gystada, poznajemy, kiedy na strasznym kacu bierze udział w chrzcie dziecka znajomych, chociaż nie bardzo mu to wychodzi. Właśnie podczas tej uroczystości po raz pierwszy słyszy śpiewające rodzeństwo Thorsten, które wstrząsa jego muzycznym światem i sprawia, że Jim nie może już myśleć o niczym innym. Zaczynają się mozolne podchody do trójki osiemdziesięciolatków i przekonywanie ich, że powrót do muzycznej kariery to dobry pomysł. W tle toczy się historia miłosna sprzed 50 lat pomiędzy Timoteusem a jego dawną narzeczoną Thiną Gjems, wnuk Thorstenów pragnie wydrzeć im dom, który może lukratywnie sprzedać, a w wiosce buduje się kościół zielonoświątkowców. Jednak absolutnie głównym i najważniejszym tematem tej książki jest muzyka. To ona stanowi punkt odniesienia w każdej sytuacji, a dzięki niej książkę nie tylko się czyta, ale również słucha - i to dosłownie. Ilość utworów i kapel w niej wyliczonych oraz związanych z nimi anegdot nasunęła mi przypuszczenie, że sam autor musi być jakoś zanurzony w muzycznym światku. Faktycznie tak jest - Henriksen gra w zespole, co wyjaśnia jego imponującą znajomość tematu. Być może jest coś również w stwierdzeniu, że pasjonatów po prostu bardzo dobrze się czyta, bo piszą o czymś, co znają na wylot i umieją sprzedać, jak nikt inny.

Dla mnie była to również pierwsza książka, którą śledziłam na Spotify - co się przewijało przez strony lądowało na słuchawkach, więc dzięki temu lektura była jakby pełniejsza. Ja jestem muzycznym abnegatem, nie śledzę nowinek, a z muzyką mam tyle wspólnego, co do sprzątania albo prowadzenia samochodu. Tym bardziej więc zaskoczyło mnie, że książka o muzyce, uzupełniona muzyką, może być tak porywająca.

Drugim ważnym wątkiem, o którym warto wspomnieć, są opisy przyrody i piękna Norwegii. Kraj jest opisany w tak subtelny sposób, że czytelnik pragnie spakować walizki i ruszyć doświadczyć tego samemu. Podobnie pisał John Fowles o Grecji w "Magusie" czy Anne Ragde o Kopenhadze w Sadze rodziny Neshov. Dla mnie jesto również jeden z powodów, dla których lubię czytać - jest to pewien rodzaj podróży, który pozwala rozbudzić wyobraźnię, ale też pozwala pojawić się konkretnym miejscom w planach kolejnych wycieczek.

Już ostrzę ząbki na wcześniejszą powieść Henriksena, "Snieg przykryje śnieg". Książka zresztą już w drodze:)


Levi Henriksen, Pieśń harfy
Wydawnictwo Smak słowa
Sopot 2016
Tłumaczyła: Milena Skoczko
ISBN: 978-83-64846-46-5


_________________________________________________________________________

For the first few dozen of pages I had a lot of trouble to convince myself to the "Harp Song". The book starts quite abruptly. We meet our main character, the music producer Jim Gystad, when he takes part in the baptism of a child's acquaintance while having a terrible hangover, and as one might expect, this does not go to well. It is during this ceremony that he hears the Thorsten's singing siblings for the first time, and they shake his musical world and make Jim no longer think about anything else. So he starts his arduous stalking of the three eighty-year-olds and convincing them that a return to a musical career is a good idea. In the background there is a love story from 50 years ago between Timoteus Thorsten and his former fiancée Thina Gjems, the grandson of Thorstens wants to take their house away through a lucrative sell, and in the village a Pentecostal church is built. However, music is the main and most important topic of this book. It is a reference point in every situation, and thanks to it the book one does not only read, but also listens to - literally. The number of songs and bands in it, and related anecdotes, led me to suppose that the author himself must be somehow immersed in the musical world. And in fact, he is - Henriksen plays in a band, which explains his impressive knowledge of the subject. Perhaps there is something in the statement that enthusiasts are a very good read, because they write about something they know well and know how to sell, like no one else.

For me it was also the first book I followed on Spotify - what came up on the pages landed on the headphones, and thanks to that the reading was more complete. I am not a musician, I do not follow novelties, and my only contact with music is when I'm cleaning or driving a car. The more I was surprised that a book about music, complemented by music, can be so captivating.

The second important topic worth mentioning is the descriptions of the nature and beauty of Norway. The country is described in such a subtle way that the reader wants to pack his bags and start to experience it himself. Similarly, John Fowles wrote about Greece in "Magus" or Anne Ragde about Copenhagen in the Saga of the Neshov family. For me this is also one of the reasons why I like reading so much - it is a kind of a journey that allows you to awaken your imagination, but also allows new places to appear in the plans for future trips.

I am already sharpening the teeth on Henriksen's earlier novel, "Snow will cover the snow". The book is already on the way :)


Levi Henriksen
Title: Harp Song
Publishing House Smak Słowa
Sopot 2016
Translated by: Milena Skoczko
ISBN: 978-83-64846-46-5

Nadżib Mahfuz, Hamida z zaułka Midakk (Zukak al-Midakk)

"Hamida z zaułka Midakk"... Dopiero wpisując tytuł i zerkając na tytuł oryginalny zrozumiałam, jak bardzo zostałam oszukana. W oryginale jest po prostu "Zaułek Midakk", co znacznie rozszerza perspektywę i sprawia, że czytelnik nie skupia się tylko na jednej postaci, a zwraca uwagę na wszystkich mieszkańców tytułowego miejsca.
Jest bowiem na kogo zwracać uwagę, czego się nie spodziewałam po nie tak bardzo długiej (niecałe 300 stron) książce. Jest więc niefortunnie tytułowa Hamida, dziewczyna próżna i marząca o wyrwaniu się z ciasnoty zaułka i przypisanego jej losu ubogiej i pracowitej przyszłej żony i matki. Hamida pragnie eksponować swoją urodę i żyć w luksusie.
Matka Hamidy, Umm Hamida, to lokalna swatka, wynajmująca skromne mieszkanie u właścicielki kamienicy, Sanijji Affifi. Ona także pragnie, by jej - przybrana wprawdzie - córka znalazła szczęście i bacznie szuka właściwego kandydata. Takim okazuje się Abbas al-Helu, lokalny fryzjer, który pragnąc zdobyć więcej pieniędzy i zapewnić Hamidzie lepszy byt, rzuca swój zawód i ukochany zaułek i zgłasza się do wojska, gdzie może znacznie więcej zarobić. Hamida przyjmuje jego oświadczyny.

Przyjacielem Abbasa jest Husajn Kirsza, który sam do rzeczonej armii się zaciągnął i żyje po królewsku. Kiedy jednak jego dobra passa się odwraca i zostaje zwolniony, wraca do rodzinnego domu z żoną i jej bratem, ale bez żadnych oszczędności. To, co zastaje na miejscu będzie dla niego zaskoczeniem. Jego ojciec, Al-Husajn Kirsza, ojciec pięciu córek i jednego syna znowu poddaje się swojej naturze i zaczyna sypiać z mężczyznami. Jego żona i matka Husajna robi mężowi publiczną awanturę i wyrzuca jego kochanka z kawiarni męża.
Kolejną ciekawą postacią jest śmierdzący biedak Zajta, który wynajmuje maleńkie pomieszczenie u Dżajty i jej męża piekarza (którego notabene żona leje za każde najmniejsze przewinienie, a wieczorem godzą się w łóżku, co Zajta skwapliwie podgląda). Ta niepokojąca kreatura, która od wielu lat nie uświadczyła kąpieli, specjalizuje się w produkcji żebraków - okalecza ludzi z sadystyczną satysfakcją, a potem idzie na obchód swojej dzielnicy i zbiera od swoich "pacjentów" należne mu myto. Zajta dorabia także kradzieżą złotych sztucznych szczęk wraz z doktorem Buszi, ale ten proceder zostanie ukrócony, gdy obaj zostaną złapani na gorącym uczynku. Ileż osób dowiedziawszy się o tym zacznie nagle gwałtownie i z przerażeniem pluć...
Jest także w końcu As-Sajjid Salim Ulwan, zamożny kupiec, którym a trzech synów i żaden nie chce przejąć i poprowadzić rodzinnego interesu. As-Sajjid jest jurnym mężczyzną około 50-tki i zauważa, że jego żona już go nie zaspokaja (po potrawie farik, którą zjada codziennie na obiad, jego libido budzi się w nocy). Z tego względu bogacz wygląda młodszej, świeżej żony, a jego wybór pada na Hamidę. Mimo złożonej Abbasowi przysięgi matka obiecuje rękę córki As-Sajjidowi, ale plany te krzyżuje ciężka choroba kupca.
Ostatnią postacią wartą wzmianki jest As-Sajjid Radwan, doświadczony przez życie mężczyzna, który stracił wszystkie swoje dzieci i to umocniło go w głębokiej wierze. On jest kręgosłupem moralnym zaułka i stara się pomagać jego mieszkańcom wyjść na prostą, chociaż nie zawsze mu się to udaje.
Zadżib Mahfuz często nazywany jest egipskim Balzakiem, i po lekturze tej książki trudno mi się z tym określeniem nie zgodzić. Pisarz uchwycił moment przemiany w Egipcie, kiedy obecność wojsk brytyjskich oznaczała nowe możliwości, ale również ingerencję w tradycyjną obyczajowość i społeczeństwo. Hamida zazdrości swoim żydowskim koleżankom możliwości podjęcia pracy i decydowania o samej sobie, kiedy ona nie ma jeszcze takich możliwości. To sprawia, że ucieka z domu z kochankiem (Faradżem Ibrahimem) i powrót do bezpiecznego świata dzieciństwa nie jest już możliwy.
Książkę czyta się bardzo dobrze i zaskakująco szybko, chociaż dla mnie naprawdę dużą przeszkodą były podobne do siebie imiona. Musiałam zacząć robić notatki, by nie pogubić się w gąszczu Husajnów i As-Sajjidów (niczym w "Stu latach samotności" Marqueza). Mało tego, po skończonej lekturze atmosfera książki mi towarzyszyła i długo nie byłam w stanie sięgnąć po nic innego. Polecam.

Nadżib Mahfuz, Hamida z zaułka Midakk
Wydawnicto Smak słowa
Sopot 2010
Tłumaczka: Jolanta Kozłowska
ISBN: 978-83-62122-08-0

_________________________________________________________________________

Hamida from the Midaq Alley ... Only by typing the title and looking at the original one, I understood how deceived I have been. The original title is simply Midaq Alley, which expands the perspective and makes the reader not focus on only one character, but draws attention to all the inhabitants of the title place.

For there is someone to pay attention to, which I did not expect from a book that was not too long (less than 300 pages). Hence, there is Hamida, a girl who is vain and dreaming about breaking out of the narrowness of the alley and the imputed fate of the poor and hardworking future wife and mother. Hamida wants to show off her beauty and live in luxury.

Hamida's mother, Umm Hamida, is a local matchmaker who rents a modest apartment from the owner of the house, Sanijja Affifi. She also wants her adopted daughter to be lucky and is looking for the right candidate. That's why Abbas al-Helu, a local hairdresser, turns out to want to get more money and provide Hamida with a better life, so he resigns from his profession and beloved alley and goes to the army, where he can earn much more. Hamida accepts his proposal.

The friend of Abbas is Hussein Kirsza, who himself enlisted in the British army and lives in luxury. But when his good streak is reversed and he is released, he returns to his family home with his wife and her brother, but without any savings. What he finds on the spot will surprise him. His father, Al-Husain Kirsza, father of five daughters and one son, again succumbs to his nature and begins to sleep with men. His wife and Hussein's mother makes a public scene and throws her husband's lover out of his cafe.

Another interesting character is the stinking beggar Zajas, who rents a tiny room from Jajta and her husband, a baker (whose wife is notoriously beating him for every minor offense, and in the evening they find agreement in bed, which Zajta is eagerly and secretly observing). This disturbing creature, who has not experienced bathing for many years, specializes in the production of beggars - he mutilates people with a sadistic satisfaction, and then walks around his district and collects the toll from his "patients". Zajta also earns on the theft of golden dentures commited with Dr. Busza on the freshly deceased inhabitantsof Kairo on the local cemetery, but this practice will be curtailed when they are both caught red handed. Many people when they find out about it suddenly start spitting with terror ...

Finally, As-Sajjid Salim Ulwan, a wealthy merchant, father of three sons of which none wants to take over a family business. As-Sajjid is a valiant man of about 50 and notes that his wife does not satisfy him anymore (after eating a meal faric, which he has every day for dinner, his libido wakes up at night). For this reason, the rich man looks for a younger, fresh wife, and Hamida becomes his choice. In spite of the oath to Abbas, the mother promises Hamida's hand to As-Sayyid, but the plans are ruined by his serious illness, that leaves him weak and bitter.

The last figure worth mentioning is As-Sajjid Radwan, a man who has been severely experienced by life, having lost all his children which has strengthened his deep faith. He is the moral backbone of the alley and tries to help its inhabitants to get on the straight path, although he does not always succeed.

Zaguib Mahfouz is often called the Egyptian Balzac, and after reading this book I find it difficult to disagree. The writer captured the moment of transition in Egypt, when the presence of British troops means new possibilities, but also interferes with the traditional customs and society. Hamida envies her Jewish colleagues the opportunity to take up a job and decide for themselves when she does not have such opportunities. It makes her run away from home with her lover (Faraj Ibrahim) and makes the return to the safe world of childhood no longer possible.

The book reads very well and surprisingly quickly, although for me the really big obstacle were similar names. I had to start taking notes as not to get lost in the thicket of the Husseins and As-Sayyids (like in Marquez's One Hundred Years of Solitude). What's more, after reading it, the atmosphere of the book accompanied me and for a long time I could not reach for anything else. I strongly recommend this book.



Author: Naguib Mahfouz
Title: Midaq Alley
Publishing House Smak słowa
Sopot 2010
Translated by: Jolanta Kozłowska
ISBN: 978-83-62122-08-0

Ali Smith, Hotel Świat (Hotel World)

Piękna i wzruszająca historia. Książka ma niby tylko 200 stron, wydawałoby się – lektura na jeden wieczór – nic z tego. 6 rozdziałów, każdy z innym narratorem, a w zasadzie narratorką. Przeplatające się historie sześciu kobiet połączone motywem śmierci. W Hotelu Grand ma miejsce tragiczny wypadek – młoda dziewczyna wciska się do towarowej winy, by ją wyczyścić, a pod wpływem jej ciężaru urywa się lina i winda roztrzaskuje się z hukiem na dole – wraz z zawartością. Każdy z rozdziałów przemawia innym głosem, a jego historia jest tak kompletna, że nie ma się ochoty czytać dalej, tylko odkłada się książkę w zamyśleniu i „trawi” właśnie przyjęty rozdział.

Ciekawe i zastanawiające są ich tytuły:

czas przeszły

Dziwnie czyta się narrację włożoną w usta nieżyjącego już bohatera. Młoda Sara Wilby miała 19 lat i była obiecującą pływaczką. Straciła życie w wyniku głupiego wypadku, a teraz relacjonuje życie „po drugiej stronie”. Spotyka się ze swoim gnijącym ciałem i wdaje się z nim w dialog. Opowiada o swoim życiu, o szczegółach, ale nie ma w tym smutku. Opis jest tak urzekający, że człowiek czuje się jakoś lepiej ze swoją śmiertelnością. Spokojniej. Bardziej pogodzony. Że jednak jeszcze jest jakaś chwila po śmierci na pożegnanie, odwiedzenie rodzinnych stron, obserwację. Że jest jeszcze coś po.

czas teraźniejszy miniony

Bohaterką tego rozdziału jest Ina, żebrząca niedaleko wejścia do hotelu Grand. Siedząc na chodniku i prosząc przechodniów o drobne, rozrywana kaszlem snuje historię swojego życia. Wieczór będzie miał dla niej niezwykłe zakończenie, bo recepcjonistka z hotelu zaprosi ją do jednego z pustych pokojów jako gościa, by pomóc Inie przetrwać noc.

czas przyszły warunkowy

Ana, recepcjonistka z hotelu, która oferowała żebraczce nocleg. Teraz znajduje się w szpitali i męczy nad wypełnieniem formularza medycznego, a jednocześnie przysypiając nad nim, wspomina czasy swojej pracy w hotelu Global. Rozdział przypomina wypełnianie takiego właśnie formularza - część sformułowań jest doprecyzowana, rozpisywana dokładnie. Poruszony jest też wątek trudnych relacji matki i córki, ale cały rozdział zamyka scena matki, Deirde, czuwającej przy łóżku śpiącej córki i słowa: "Ach, miłość."

czas perfekt

Penny to samotna kobieta pracująca w reklamie i podróżująca po różnych hotelach, by potem zrecenzować je dla jednego z czasopism. Podczas swojego pobytu w hotelu Globe spotyka młodszą siostrę Sary Wilby, Clare, i pomaga jej dobrać się do szybu winy, a potem zostawia płaczącą nastolatkę i rusza z Iną, by przejść się po wieczornym mieście i zaglądać ludziom do domów, jak to robi żebraczka.

czas przyszły miniony

Relacja Claire Wilby, która opisuje, jak zmienił się jej świat po zniknięciu starszej siostry, jak reaguje jej otoczenie, jak radzą sobie z tym dramatem jej rodzice. To właśnie z jej relacji poznajemy Sarę lepiej, wiemy, czym się interesowała, widzimy drobne gesty wobec siostry, mamy szansę zajrzeć w ich intymną relację. Mimo braku interpunkcji i związanej z tym trudności w przyswajaniu treści ten rozdział jest w pewien sposób najbardziej poruszający i bezpośredni.

czas teraźniejszy

Sara na kilka tygodni przed swoją śmiercią zaniosła zegarek do naprawy i poznała tam młodą dziewczynę, w której momentalnie się zadurzyła. Dziewczyna pracująca u zegarmistrza zauważyła, że Sara wystaje pod sklepem, ale nie czuła się jeszcze gotowa na żadną relację. Kiedy zegarek wrócił z naprawy, założyła go sobie na nadgarstek i teraz - już w pełnej gotowości - oczekuje powrotu właścicielki, by jej go oddać.

Podsumowując - piękna, mądra, ciekawie napisana książka. Autorka łączy historie kobiet znacznie większą ilością szczegółów, niż byłam tu w stanie przytoczyć, jakby tkała misterną pajęczą nić. Każda z bohaterek mówi innym językiem i jest niepowtarzalna. Kompletna.

To druga książka Ali Smith po "How to Be Both?" po którą sięgnęłam, i na pewno nie ostatnia. Uważam, że to nazwisko zaczyna stanowić gwarancję naprawdę dobrej lektury.

Ali Smith, Hotel Świat

Warszawskie Wydawnictwo Literacki MUZA SA

Warszawa 2007

Tłumaczka: Agnieszka Lakatos

ISBN: 978-83-7495-002-2

_________________________________________________________________________

A beautiful and touching story. The book has only about 200 pages,so it would seem -  a reading for one evening - nothing like that. Six chapters, each with a different narrator. Intertwining stories of six women combined with the motive of death. There is a tragic accident at the Grand Hotel - a young girl squeezes into the goods lift to clean it, and under her weight the rope breaks off and the elevator shatters with a crash downstairs - along with the contents. Each of the chapters has a different voice, and its history is so complete that one does not want to read any further, but rather puts down the book thoughtfully and "digests" the intaken chapter. One has to mention that the chapters' titles are both interesting and puzzling:

the past tense

It is strange to read the narration put in the mouth of the dead hero. Young Sara Wilby was 19 years old and was a promising swimmer. She lost her life as a result of a stupid accident and now reports the life on the other side. He meets her rotting body and gets into dialogue with it. She talks about her life, its details, but there is no sadness in it. The description is so captivating that one feels better with our mortality. Calmer. More reconciled. That there is still time after death to say goodbye, to visit family, to observe. Death is not abrupt, even given its nature in this particular case. There is something after.

present past tense

The main character of this chapter is Ina, begging near the entrance to the Grand Hotel. Sitting on the sidewalk and asking passers-by for change, cough-ridden, he spins the story of her life. The evening will have an extraordinary ending for her, because the hotel receptionist will invite her to one of the empty rooms as a guest to help Ina survive the cold night.

future conditional tense

Ana, a receptionist from a hotel that offered the beggar the accommodation. Now she is in hospital and is tired of completing the medical form. She dozes off over it, and dreams the times of her work at the Global Hotel. The chapter resembles the medical form - part of the wording is clarified, explained, defined. Also the topic of the difficult relationship of mother and daughter is touched, but the whole chapter is closed by the scene of the mother, Deirde, who is watching over her sleeping daughter's bed and the words: "Ah, love."

perfect tense

Penny is a lonely woman working in advertising and traveling around various hotels, and then reviewing them for one of the magazines. During her stay at the Globe Hotel, she meets younger sister of Sara Wilby, Clare, and helps her to get to the shaft of the elevator, hidden in the wall, and then leaves the crying teenager and walks with Ina to go around the evening city and see people home as the beggar does.

past future tense

Claire Wilby's account, which describes how her world has changed after the disappearance of her older sister, how her surroundings react, how her parents deal with this drama. It is from her relation that we get to know Sara better, we know what she was interested in, we see small gestures towards her sister, we have a chance to look into their intimate relationship. Despite the lack of punctuation and thus the difficulty in assimilating content, this chapter is in some way the most moving and direct.

present tense

Sara, a few weeks before her death, took the watch for repair and met a young girl there, in which she was immediately infatuated. The girl working at the watchmaker noticed that Sarah was sticking out of the shop, but she did not feel ready for any relationship yet. When the watch returned from repair, she put it on her wrist and now - in full readiness - expects the owner to return to give it back.

To sum up - a beautiful, wise, interesting book. The author combines the stories of women with much more details than I was able to cite here, as if she wove a fine spider's net. Each heroine speaks a different language and is unique. And complete at the same time.

This is Ali Smith's second book after How to Be Both? which I've reached for, and certainly not the last one. I believe that this name begins to guarantee a really good reading.

Author: Ali Smith
Title: Hotel World

Publishing House: Warszawskie Wydawnictwo Literacki MUZA SA

Warszawa 2007

Translated by: Agnieszka Lakatos

ISBN: 978-83-7495-002-2

At-Tajjib Salih, Wesele Zajna (Urs az-Zajn)

Książka wydawnictwa Smak słowa z serii Kontynenty. Seria, pięknie wydana, skusiła mnie nazwiskami, których nie znam. Skusiła - i przepadłam. Zakupy zrobiłam hurtowo, pojawiła się Anne Ragde, Dag Solstad, Nadżib Mahfuz oraz niewielka książeczka At-Tajjiba Saliha, "Wesele Zajna".
Dla mnie literatura arabska to ziemia nieznana, nigdy mnie jakoś szczególnie do niej nie ciągnęło, chociaż to pewnie kwestia braku wiedzy i medialnej jej nieobecności. Jest to pierwsza książka sudańskiego autora, którą przeczytałam. No właśnie, ale czy sudańskiego? Salih urodził się w Sudanie, studiował w Chartumie, ale żył, pracował i pisał w Londynie i Katarze. W "Weselu Zajna" wraca do świata swojego dzieciństwa, do niewielkiej wioski i lokalnej społeczności, którą opisuje z ogromną wrażliwością i jednocześnie niezwykle zwięźle. W kilku początkowych dialogach mieszkańcy przekazują sobie informację o planowanym weselu Zajna, a autor przemyca nam jednocześnie ich sytuację, wzajemne zależności i animozje.

Zajn jest brzydki. Chudy, z zapadniętą klatką piersiową, z dwoma zębami (komplet zębów odzyskuje po powrocie ze szpitala). Ale promieniuje z niego jakieś pogodne światło i w każdym domu witany jest z radością. Zajn ma również bardzo dobry gust, jeśli chodzi o wybór kobiet, który zresztą ogłasza zaraz całemu światu. Wybranki Zajna są jak świeżo rozkwitłe kwiaty i wiadomo, że jeżeli którąś z dziewczyn on sobie upodobał, w przeciągu dwóch miesięcy wyjdzie ona bardzo dobrze za mąż.

Sytuacja ma się trochę inaczej z Nimą, która ma zostać żoną Zajna. To pięknie, starannie nakreślona postać dojrzałej, wyważonej dziewczyny, która w tym męskim świecie sama decyduje o swoim losie i nierzadko zaskakuje własnego ojca. Nima bacznie obserwuje Zajna, jego dobroć wobec osób niepełnosprawnych, jego przyjaźń z Al-Hunajanem, szachem (świętym mężem), jego wpływ na lokalną społeczność.

A wpływ Zajna był naprawdę niemały. Podczas jednego z wielu wesel Zajn został uderzony w głowę motyką przez Sajf ad-Dina i trafił do szpitala. Po powrocie podczas jednej z rozmów z mężczyznami z wioski Zajn dostrzegł mężczyznę, który go uderzył, i rzucił się na niego, by go udusić. A Zajn znany był ze swojej niezwykłej siły. Sytuację uratowało niespodziewane nadejście świętego męża, Al-Hunajana, który przepowiedział wiosce wiele błogosławieństw, a samemu Zajnowi - małżeństwo z najpiękniejszą dziewczyną we wsi. Faktycznie, na wioskę spadają błogosławieństwa - ziemia rodzi jak nigdy, mieszkańcy dostają pozwolenie na uprawę bawełny, niedaleko stacjonuje wojsko, a na dostawach dla nich bogacą się mieszkańcy. Nawraca się wioskowy syn marnotrawny, Sajf ad-Din.
A Nima, najpiękniejsza dziewczyna we wsi, faktycznie wychodzi za Zaina.

Scena wesela zwala z nóg. Niemal czuje się rytm pieśni weselnych, duchotę sali, radość gości. Wszystko wiruje przed oczami czytelnika, a dalsze losy młodej pary pozostają zagadką.

Co stanowi o sile tej książki? Prosta, nieprzegadana narracja i umiejętność kreowania sugestywnych, barwnych scen za pomocą niewielu słów. Wielu bohaterów tworzących zgraną, rozumiejącą się społeczność, która działa i pracuje jak jeden organizm. Dobrze nakreśleni bohaterowie.
Polecam. To krótkie, ale intensywne doświadczenie, które pozostawia czytelnika z przyjemnym ciepłem na sercu.


At-Tajjib Salih, Wesele Zajna
Wydawnictwo Smak słowa
Sopot 2010
Tłumaczka: Jolanta Kozłowska
ISBN: 978-83-62122-09-7

_______________________________________________________________________

The book by the Publishing House Smak słowa from the series The Continents. The series, beautifully published, had tempted me with names that I do not know. It tempted me - and I got carried away. I bought nearly all that I could get, books by Anne Ragde, Dag Solstad, Nadjib Mahfuz and a small book by At-Tajjiba Salih, The Wedding of Zein.

For me, the Arabic literature is an unknown land, I have never been particularly attracted to it, although it is probably a matter of lack of knowledge and its media absence. This is the first book of the Sudanese author I read. Well, but is he Sudanese? Salih was born in Sudan, studied in Khartoum, but lived, worked and wrote in London and Qatar. In The Wedding of Zein he returns to the world of his childhood, to a small village and a local community, which he describes with great sensitivity and at the same time very succinctly. In a few initial dialogues, the inhabitants inform each other about the planned wedding party of Zein, and the author smuggles in their situation, mutual dependencies and animosities.

Zein is ugly. Skinny, with sunken chest, with two teeth (the set of teeth is back after returning from the hospital). But some bright light radiates from him and he is greeted in every house with joy. Zein also has a very good taste when it comes to the selection of women he loves and which he immediately announces to the whole world. Zeins's chosen girls are like freshly blossomed flowers and it is known that if he likes a girl, she will get married very well in two months, but of course - not to him.

The situation is somewhat different with Nima, who is to become the wife of Zein. It is a beautiful, carefully outlined figure of a mature, well-balanced girl who in her masculine world decides her own fate and often surprises her own father. Nima closely observes Zein, his goodness towards the disabled, his friendship with Al-Hunajan, a holy man, and his influence on the local community.

And Zein's influence is really considerable. During one of the many weddings, Zein was hit with a hoe in the head by Sajf ad-Din and went to the hospital. After returning during one of the conversations with the men from the village, Zein spotted the man who had hit him and threw himself at him to strangle him. And Zei was known for his extraordinary strength. The situation was saved by the unexpected arrival of the holy husband, Al-Hunajan, who foretold many blessings to the village, and to Zein himself - a marriage with the most beautiful girl in the village. In fact, blessings are falling on the village - the land brings fruit as never before, the inhabitants are allowed to grow cotton, the army is stationed nearby, and the inhabitants are getting rich on supplies for them. The village prodigal son, Sajf ad-Din, is converted. And Nima, the most beautiful girl in the village, actually marries Zain.

The scene of the wedding knocks the reader off his feets. One can almost feels the rhythm of the wedding songs, the spirit in the house, the joy of the guests. Everything revolves in front of the reader's eyes, but further fate of the young couple remains a mystery.

What determines the strength of this book? Simple, uncomplicated, straightforward narration and the ability to create suggestive, colorful scenes with the usage of very few words. Many heroes create a harmonious, understanding community that works as one body. The characters are well-drawn.

I would recommend. It's a short but intense experience that leaves the reader with a pleasant warmth at heart.



Author: At-Tajjib Salih
Title: The Wedding of Zein
Publishing House: Smak słowa
Sopot 2010
Translated by: Jolanta Kozłowska
ISBN: 978-83-62122-09-7

Izabela Szolc, Siostry

Wydawnictwo Smak słowa, które tak zachwyciło mnie publikacjami z serii kontynenty, nieustannie rozczarowuje mnie serią z przyprawami. Niedawno przeczytałam króciutką powieść Izabeli Szolc "Siostry", niecałe 120 stron. Mimo tak niewielkiej zawartości czytało mi się książkę męcząco i długo.

Siostry bliźniaczki, Anna Konstancja i Józefina Maria Jabłońskie mieszkają ze swoimi rodzicami, matką Pauliną Walerią, Kreolką, ojcem Janem Zygmuntem, oraz bratem Teodorem Florianem, w dworku w Jabłonnym Sadzie. Akcja toczy się na przełomie 30 lat, od 1802 do 1832 roku, ale zaczyna niechronologicznie, kiedy dziewczęta są już dorosłe, ich ojciec dostaje udaru na dorocznym przyjęciu, a wkrótce potem umiera matka. Podczas zawieruchy powstania listopadowego jedna z nich, Józefina Maria, zachodzi w ciążę z Jerzym, narzeczonym siostry. 

Zaletą książki na pewno jest to, że przybliża mało znany epizod tłumienia lokalnego powstania kreolskiego przez polskie legiony na wyspie Santo Domingo. Szolc pochwyciła najważniejsze wątki - tresurę psów do rozszarpywania lokalnych "buntowników", potworną żółtą febrę, która wybijała legionistów szybciej niż tocząca się wojna, wyrżnięcie batalionu składającego się z 400 bezbronnych czarnoskórych przez Polaków. W tej dusznej atmosferze rozwija się również wątek miłosny pomiędzy młodym podpułkownikiem, a lokalną pięknością, Paulette. Mężczyzna zabiera ciężarną już kobietę ze sobą do domu.

Atmosfera w książce jest ciężka, przytłaczająca - dużo tu choroby, śmierci, opisów cierpienia. Ponieważ w dużej mierze narracja opiera się na relacjach sióstr i ich historii, dużo jest także poczucia bycia zamkniętym w klatce i oczekiwania na odmianę losu. Język jest niczym z pamiętników z tego okresu, które zresztą autorka obficie cytuje - kwiecisty i zbyt długi. Dla mnie była to lektura męcząca i w pewien sposób przekombinowana. Jest duszno, akcja się wlecze, książkę trzeba odkładać. Być może autorce udało się uchwycić atmosferę tamtych czasów oraz pokazać dramat legionów na Santo Domingo, ale chyba właśnie akuratność tego spojrzenia mnie odrzuca. Dodam jeszcze, że miałam wrażenie, że autorka przeczytała wiele pamiętników z tamtego okresu i na ich podstawie napisała swoją powieść, ale efekt jest wtórny i męczący. Niestety, druga już powieść z serii z przyprawami, która mnie nie przekonała.

Izabela Szolc, Siostry
Wydawnicto Smak słowa
Sopot 2012
ISBN 978-83-62-122-33-2

_________________________________________________________________________

The publishing house Smak słowa, which has delighted me with its publications from The Continents series, constantly disappoints me with the second one, The Series with Spices. Recently I read a short novel by Izabela Szolc The Sisters, less than 120 pages long. Despite such a small content, the read has been long and exhausting.

The twins sisters, Anna Konstancja and Józefina Maria Jabłońskie live with their parents, mother Paulina Valeria, a Creole, father Jan Zygmunt, and brother Teodor Florian, in a manor house in Jabłonny Sad. The action takes place within the span of 30 years, from 1802 to 1832, but begins in a non-chronological way, when the girls are already grown up, their father gets a stroke at the annual party, and soon afterwards the mother dies. During the storm of the November Uprising, one of them, Józefina Maria, gets pregnant with Jerzy, her sister's fiancé.

The advantage of the book is certainly that it introduces a little known episode of suppressing the local Creole uprising by Polish legions on the island of Santo Domingo. Szolc captured the most important topics - dogs' training to tear up local "rebels", terrible yellow fever, which knocked out legionaries faster than the war underway, the battalion of 400 defenseless blacks murdered out by Poles. In this stifling atmosphere a love affair develops between the young lieutenant colonel and the local beauty, Paulette. The man takes the pregnant woman home with him.

The atmosphere in the book is hard, overwhelming - there is a lot of sickness, death and descriptions of suffering. Because the narration is largely based on the relations of the sisters and their history, there is also a lot of stifling feeling of being locked in a cage and waiting for a change of fate. Language is taken from the diaries of this period, which, moreover, the author quotes abundantly - floral and too long. For me, it was a tiring reading and in some way transfused. It is stuffy, the action drags, the book has to be put off. Perhaps the author managed to capture the atmosphere of those times and show the drama of the legions at Santo Domingo, but it might be that the accuracy of this book is off-putting. I will add that I had the impression that the author read many memoirs from that period and based on them wrote her novel, but the effect is secondary and tiring. Unfortunately, the second novel from The series with spices that did not convince me.




Author: Izabela Szolc
Title: The Sisters
Publishing House: Smak słowa
Sopot 2012
ISBN 978-83-62-122-33-2