Nie mam szczególnego sentymentu
do wydawnictwa Tajfuny. Może dlatego, że żadna z książek, które do tej pory
przeczytałam, nie skradła mojego serca. Z drugiej strony wydawca robi naprawdę
dużo, żeby popularyzować literaturę azjatycką na polskim rynku. Może właśnie w
tym tkwi problem – mimo ciekawego wstępu i starannej edycji tekstu
popularyzowana proza jest nam jednak obca kulturowo i często trudna do
przyswojenia. Wiwat małżeństwo nie odbiegło od normy i mnie nie porwało,
dodatkowo – z perspektywy kobiety – to dość smutna lektura.
Urodzony w 1913 roku w Osace
Sakunosuke Oda żył w bardzo burzliwych dla Japonii czasach. Imperium szykowało
się do II wojny światowej, społeczeństwo przechodziło głębokie przemiany,
jednoczyło się w pracy, by zapewnić narodowi sukces. Bohaterowie Ody nie
propagują tych wzorców, stoją w wyraźnej sprzeczności z proponowanymi ideałami.
Sam pisarz należał do grupy dekadentów buraiha, wraz ze znanym mi już Osamu Dazai
i nieznanym jeszcze Ango Sakaguchi. Za jego życia część jego utworów była
zabroniona, pokazywały bowiem biedę życia w Japonii po I wojnie światowej.
Pisarz, niestroniący od używek, zmarł w wieku 33 lat w szpitalu w Tokio na
krwotok płuc, będący wynikiem rozwiniętej gruźlicy. Na język polski
przetłumaczono tylko jeden utwór, właśnie Wiwat małżeństwo.
Niedługa powieść pokazuje losy
pary – młodej Chōko oraz próżniaka
Ryūkichiego. Chōko pochodzi z ubogiej rodziny i szkoli się na gejszę. Jest wciąż
nastolatką, kiedy poznaje znacznie od niej starszego i żonatego mężczyznę, i
ulega jego namowom, by wspólnie uciec i rozpocząć życie. Wkrótce okazuje się,
że Ryūkichi jest próżniakiem, nie ma głowy do interesów, a zapewnianie środków
do życia zostawia swojej partnerce. Chōko dwoi się i troi, podejmuje nowe
wyzwania, skrupulatnie oszczędza pieniądze, wspiera partnera, a potem także
swoich rodziców, ale nie odchodzi od niewiernego mężczyzny. Z kolei pierworodny
wydaje się rozpuszczony, bez skrupułów porzuca żonę i dziecko i wykorzystuje
swoją młodszą partnerkę, czerpiąc z życia garściami, np. rozkoszując się
wykwintnym jedzeniem czy uciechami towarzyskiego życia na koszt partnerki. Para
wspólnie prowadzi wiele biznesów, które prędzej czy później bankrutują ze
względu na rozrzutność mężczyzny.
Przyznam szczerze, że mimo opisów
Osaki, z których słynie Oda, skupieniu na lokalnej kuchni i tradycji, książeczkę
czytało mi się przykro. Bogata kultura miasta nikła pod opisami codziennej harówki
i walki o byt, z przykrością patrzyłam na Chōko, która dzięki swojej
pracowitości i obrotności mogła wieść całkiem przyjemne życie. Miłość do
niewłaściwego człowieka całkowicie tę możliwość zniweczyła. Wspólne wyjście do
kawiarni na słodki deser pokazuje, że w losach pary nic się nie zmieni, a ten kołowrót
będzie trwał do końca. Przygnębiająca lektura.
Moja ocena: 5/10.
Sakunosuke Oda, Wiwat małżeństwo
Wydawnictwo Tajfuny, Warszawa 2021
Tłumaczenie: Agnieszka Stojek
Liczba stron: 88
ISBN: 978-83-959216-8-1
**********************************************************************************
I don’t have any particular
sentimental attachment to the Tajfuny Publishing House. Perhaps it is because
none of the books I have read from them so far have truly captured my heart. On
the other hand, the publisher does a great deal to popularize Asian literature
on the Polish market. Perhaps that is precisely where the problem lies—despite
interesting introductions and careful editing, the prose being promoted remains
culturally alien to us and is often difficult to fully grasp. Hurray for Marriage,
or Sweet Beans for Two!, translated as part of Stories of Osaka Life,
was no exception and failed to captivate me; furthermore—from a woman’s
perspective—it makes for a rather sad read.
Born in Osaka in 1913, Sakunosuke
Oda lived through turbulent times in Japan. The Empire was gearing up for World
War II, and society was undergoing profound changes, uniting in labor to ensure
the nation's success. Oda’s characters do not champion these patterns; they
stand in stark contrast to the prevailing ideals. The writer himself belonged
to the Buraiha (Decadent School) group, alongside Osamu Dazai—whom I
already knew—and Ango Sakaguchi, whom I have yet to discover. During his
lifetime, some of his works were banned because they depicted the poverty of
life in post-World War I Japan. A man who did not shy away from substance
abuse, the writer died at the age of 33 in a Tokyo hospital from a pulmonary
hemorrhage caused by advanced tuberculosis. Only one work has been translated
into Polish - Hurray for Marriage, or Sweet Beans for Two!
This short novel follows the lives
of a couple: young Chōko and the ne'er-do-well Ryūkichi. Chōko comes from a
poor family and is training to be a geisha. She is still a teenager when she
meets a married man much older than herself and succumbs to his persuasion to
run away together and start a life. It soon turns out that Ryūkichi is a loafer
with no head for business, leaving the task of earning a living to his partner.
Chōko works tirelessly, taking on new challenges, saving money scrupulously,
and supporting both her partner and—later—her parents, yet she never leaves the
unfaithful man. For his part, the man appears spoiled; he abandons his wife and
child without a qualm and exploits his younger partner, living life to the
fullest—indulging in gourmet food and social pleasures at her expense. The
couple runs several businesses together, all of which eventually go bankrupt
due to the man's extravagance.
To be honest, despite the
descriptions of Osaka for which Oda is famous—and the focus on local cuisine
and traditions—I found the book a painful read. The city's rich culture was
overshadowed by depictions of daily drudgery and the struggle for survival; it
was disheartening to watch Chōko, who, given her industriousness and
resourcefulness, could have led a truly pleasant life. Loving the wrong man
completely destroyed that possibility. A shared trip to a café for a sweet
dessert reveals that nothing in the couple's lives will change, and this cycle
will continue indefinitely. A disheartening read.
My rating: 5/10.
Title: Hurray for Marriage, or Sweet Beans for Two! (part of Stories of Osaka Life)
Publishing House: Tajfuny, Warsaw 2021
Translation: Agnieszka Stojek
Page count: 88
ISBN: 978-83-959216-8-1
